10 Սեպտեմբեր, 2020
Սեղմեցէք իւրաքանչիւր ձեռնարկի վրայ՝ համապատասխան կայքէջ երթալու համար
ՁԵՐ ՆՈՒԻՐԱՏՈՒՈՒԹԵԱՆ ԵՐԵՔ ՏԱՐԱԾՔՆԵՐԸ
Սիրելի եղբայրներ եւ քոյրեր,

Երբեք մտածա՞ծ էք որ երբ ուրախութեամբ եւ սրտանց ծառայէք կամ նուէր տաք, ձեր արարքը ո՛չ միայն մէկ, այլ եռակի տարածք (dimension) կ՛ունենայ։

Այս մասին առաջին անգամ ըլլալով մտածեցի երբ Պէյրութի մէջ ապրող բարեկամի մը բջիջային հեռաձայնովս text message մը ղրկեցի ահաւոր պայթումէն ետք։

1921 թուականէն ի վեր «Հաուըրտ Գարակէօզեան» հիմնարկութիւնը ամենայն լռութեամբ բացառիկ ծառայութիւն կը մատուցանէ Սփիւռքի մեր ժողովուրդին, իսկ Հայաստանի անկախութենէն ի վեր՝ նաեւ Մայր հայրենիքէն ներս։ Այս հարիւրամեայ բարեսիրական հաստատութեան կեդրոնը կը գտնուի Նիւ Եորք։ Լիբանանի մասնաճիւղին տնօրէնը երիտասարդ, զարգացած, խանդավառ ու տեսլապաշտ երիտասարդ մըն է՝ Սերոբ Օհանեան, որ ծնունդն է Սփիւռքի մէջ հայրենի մեր հողին մասունք՝ Հայ Քէսապին։ Տնօրէն նշանակումէն ի վեր միշտ յարաբերութեան մէջ եղած ենք, մանաւանդ Լիբանանի վերջին տխուր տագնապէն ի վեր, երբ ամենայն կանոնաւորութեամբ նկարներ եւ տեսագրութիւններ (video) կը փոխանցէ իրենց ծառայութեան մասին։ Այս հաստատութեան իւրայատուկ նկարագիրը այն է, որ իրենց ծառայութիւնը անխտիր կը մատուցանեն հայ եւ ոչ հայ կարիքաւորներու։

Վերջերս, երբ կը դիտէի իրենց յոյժ գովելի առաքելութիւնը, սրտաբուխ կերպով գնահատական մը ղրկեցի Աւետարանի մէջ արձանագրուած Յիսուս Քրիստոսի խօսքով, թէ «Ինչ որ կ՚ընէք եղբայրներուս եւ քոյրերուս, ինծի ըրած կ՚ըլլաք»։ Մեր Տիրոջ այս հաստատումին լոյսին տակ, անդրադարձայ, որ ծառայելն ու տալը կրկնակի՝ հորիզոնական եւ ուղղահայեաց տարածք ունին, աւելի՛ն՝ նաեւ երրորդ մը, որովհետեւ Աստուած կը վարձատրէ մեզ իր օրհնութեամբ՝ այս եւ յաւիտենական կեանքի մէջ։ Ուստի, մեր ծառայութիւնն ու նուէրը խորքին մէջ մեզի կը վերադառնան աւելի առատութեամբ:

* * *

Ինչպէս անցեալ անգամ մէջբերեցի երանաշնորհ Խորէն Ա. Կաթողիկոսի՝ մեր ժողովուրդը ճանչնալու Ոսկեայ կանոնը, իրաւ որ առանձնաշնորհուած կը զգամ ոսկեայ սրտով ժողովուրդի մը ծառայութեամբս։

Սիրելի՛ եղբայրներ եւ քոյրեր, ահա երջանկութեամբ կը յայտարարեմ, որ Լիբանանի շտապ օգնութեան գծով արդէն անցած ենք 300.000ը, հասնելով ճիշդ 316.984 տոլարի գումարին։ Այսօր իսկ կատարեցինք 50,000 տոլարի մեր հինգերորդ փոխանցումը։ Ինչպէս ըսած եմ, այդ գումարէն աւելի չենք կրնար ղրկել միանուագ։ Լիբանանահայութեան Վերակառուցման Մարմինի միջոցաւ, որ կը բաղկանայ հայ համայնքի բոլոր յարանուանութիւններէն ու կազմակերպութիւններէն։ Սոյն գումարը պիտի բաշխուի մեր եղբայրներուն եւ քոյրերուն։

Թող Աստուած մեր սրտերը առատապէս ողողէ Իր օրհնութեամբ եւ առաջնորդէ մեզ միշտ ուրախութեամբ ծառայելու եւ տալու։

ԱՄՆի Արեւելեան Թեմի Առաջնորդ
Սեղմեցէք այստեղ՝ նուիրատուութիւններու հինգերորդ ցանկը, եւ այստեղ՝ ամբողջական ցանկը կարդալու համար։
ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ՝ ԹՐՈՅԻ ՄԷՋ
Կիրակի, Սեպտեմբեր 13ին, Անուշաւան Արքեպիսկոպոս պիտի նախագահէ Ս. Պատարագին եւ քարոզէ Սուրբ Խաչ եկեղեցւոյ մէջ (Թրոյ, Նիւ Եորք)։ Պիտի պատարագէ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ՝ Արժ. Տ. Կոմիտաս Ա․ Քհն․ Պաղսարեան։ Մեր հաւատացեալները կրնան արարողութեան հետեւիլ ուղիղ սփռումով։
ՀԱՈՒԸՐՏ ԳԱՐԱԿԷՕԶԵԱՆԻ ՅԻՇԱՏԱԿԸ ՄԻՇՏ ՎԱՌ ԿԸ ՄՆԱՅ՝
ՀԱՐԻՒՐԱՄԵԱՅ ՄԱՐԴԱՍԻՐԱԿԱՆ ԱՌԱՔԵԼՈՒԹԵԱՆ ՇՆՈՐՀԻՒ
1921ին, Միհրան եւ Զապէլ Գարակէօզեան մարդասիրական հիմնարկութիւն մը հաստատեցին Նիւ Եորքի մէջ ի յիշատակ իրենց 14ամեայ որդիին՝ Հաուըրտին, զոր կորսնցուցած էին երեք տարի առաջ՝ 1918ի աղէտալի համավարակին ընթացքին։ Այնուհետեւ, Հաուըրտ Գարակէօզեանի անունը կեանքի կոչուած է աշխարհի ամէն կողմ, հոն ուր հայ համայնքները մարտահրաւէրներ դիմագրաւած են։

Այժմ՝ «Հաուըրտ Գարակէօզեան» հիմնարկութիւնը իր գործը յառաջ կը տանի Հայաստանի, Արցախի ու Միջին Արեւելքի մէջ։ Ան իր նիւթական ու բարոյական օժանդակութիւնը յատկապէս բերած է Լիբանանին, ինչ որ զգալի դեր ունեցած է երկրի ընկերա-քաղաքական տագնապի ծիրին մէջ, եւ առաւել եւս՝ անցեալ Օգոստոս 4ի ահաւոր պայթումին առիթով։

Հիմնարկութիւնը նախապէս գործօն էր Լիբանանի մէջ, յատկապէս՝ 1975-1990 թուականներու քաղաքացիական պատերազմի կործանարար տարիներուն։ Ան նաեւ իր օգնութիւնը բերած է հայութեան՝ 2011ին Սուրիա սկսած քաղաքացիական պատերազմի ամենէն դժխեմ տարիներուն։

Անշուշտ, «Գարակէօզեան» հիմնարկութիւնը ներկայ եղած է մեր պատմութեան ամենէն անկիւնադարձային ու դժնդակ տարիներուն՝ իր մասնակցութիւնը բերելով հայութեան ցաւերու ամոքումին։ Ան գործի լծուած է 1921ին՝ Պոլսոյ մէջ բանալով «Հաուըրտ Գարակէօզեան» տունը Մեծ Եղեռնին վերապրած որբերուն համար, զոր Թուրքիա փակած է՝ թրքավայել կերպով, 1923ին։ Հիմնարկութիւնը իր գործունէութիւնը հաստատած է Լա Կօտինիէիրի մէջ, Լուառ գետի հովիտը (Ֆրանսա), 1924։ Ասոր հետեւած է Յունաստանի մէջ մարդասիրական աշխատանքը 1930ական թուականներուն եւ Սուրիոյ մէջ՝ 1940ական թուականներուն։

Հիմնարկութիւնը անխոնջ կերպով եւ առանց տատամսումի դիմագրաւած է իր առջեւ ցցուած բոլոր մարտահրաւէրները։ Այսօր, մինչ լիբանանահայերը կ՚աշխատին դարձեալ վերականգնել իրենց համայնքը, «Գարակէօզեան» հիմնարկութիւնը անոնց կողքին է, Հաուըրտի սիրասուն յիշատակը կրկին կեանքի կոչելով։

ԽԱՉԻ ԽՈՐՀՈՒՐԴԸ
Առաջնորդ Սրբազան Հօր խորհրդածութիւնը
Մեր այսօրուան Աւետարանի ընթերցումը Մարկոսի Աւետարանի 7րդ գլուխ 31-37 համարներն էին: Աւետարանիչը, առանց որեւէ մանրամասնութիւն նշելու, մեզի կը հայթայթէ Մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի քարոզչութեան առնչուած ճամբորդութեան հետաքրքրական քարտէս մը, ըսելով, թէ Յիսուս Տիւրոսի եւ Սիդոնի վրայով եկաւ Դեկապոլիս (յունարէնով՝ տասը քաղաք) շրջանը՝ Գալիլիոյ ծովեզրին շուրջ: Հոն խուլ եւ համր մարդ մը կը բերեն իրեն: Յիսուս առանձնանալով մարդուն հետ մատները կը դնէ ականջին մէջ, կը թքէ եւ կը դպնայ լեզուին: Ապա, երկինք նայելով կը հառաչէ ու կ՚ըսէ՝ «Եփփաթա», որ եբրայերէն կը նշանակէ «բացուէ՛»: Հրաշքը իսկոյն տեղի կ՚ունենայ եւ մարդը բնական կը խօսի ու կը լսէ: Հակառակ անոր որ Յիսուս կը պատուիրէ այս մասին չխօսիլ, ներկաները աւելի եւս կը տարաձայնեն լուրը:

Այս պարբերութեամբ մենք կը ծանօթանանք որ Յիսուս Փիւնիկէի, ներկայ Լիբանանի Սուր եւ Սայտա քաղաքները գտնուած է: Փիւնիկէի մայրի ծառերը բարձր գնահատուած եւ գործածուած էին Երուսաղէմի Սողոմոնի տաճարի շինութեան համար: Եղիա մարգարէ Ահապ թագաւորի կողմէ երբ հալածուեցաւ, Տիրոջ հրամանով ապաստան գտաւ Փիւնիկէի Զարեբթա քաղաքը՝ այրի կնոջ մը մօտ (Դ Թգ 4.1-7): Մեր Տէրը Յիսուս Քրիստոս առիթով մը ողբալով իր ժողովուրդի անհաւատութեան վրայ, ըսաւ. «Վա՛յ քեզի Քորազին, վա՛յ քեզի Բեթսայիթա, որովհետեւ եթէ այս հրաշքները որոնք ձեր մէջ եղան եթէ Սիդոնի ու Տիւրոսի մէջ եղած ըլլային, շատոնց քուրձով ու մոխիրով ապաշխարած պիտի ըլլային» (Մտ 11.21): Այս եւ այլ մէջբերումներ բաւական են եզրակացնելու, որ Փիւնիկէ իր համեստ տեղը ունէր մեր Տիրոջ Փրկագործութեան առաքելութեան մէջ, որպէս դրացի երկիր սուրբ գրային երկիր՝ Պաղեստինին:

Աւետարանի այս ընթերցումէն երկու մտածումներ կը քաղեմ.
ա. Խուլ եւ համր մարդուն բժշկութիւնը երբ բաղդատենք այլ հրաշքներու հետ, կը տեսնենք, որ մեր Տէրը իւրայատուկ այլ մեթոտ մը կը գործածէ, որ է՝ իր հպումը, խօսքը եւ թքելը: Շատ հետաքրքրական է, որ Յիսուս թքելը կը գործածէ որպէս դարման: Առ հասարակ, թքելը բացասական՝ արհամարհանքի, անարգանքի իմաստ ունի ընկերութեան մէջ, ինչ որ զինուորները ցուցաբերեցին Քրիստոսի (Մտ 26.27), սակայն մեր Տէրը որպէս արարիչ, այս օրինակով կը սորվեցնէ որ դեռ շատ հեռու ենք ճանչնալէ այս բարի ստեղծագործութեան ամենէն պարզ երեւոյթները: Յամենայն դէպս, քարոզի սահմաններուն մէջ մնալով, այստեղ կ՚արժէ ըսել, թէ բոլոր հրաշքներու մէջ հասարակաց գիծը որ կը տեսնենք այն է, որ Յիսուս երկնաւոր Հօր ներկայութիւնը կը շեշտէ: Ան երբե՛ք իրեն չի վերագրեր պատիւը, այլ ներկաներուն ուշադրութիւնը միշտ կը կեդրոնացնէ Երկնաւորին վրայ, ինչպէս որ Աւետարանիչն ալ կ՚ըսէ, թէ Ան երկինք նայեցաւ: Այս արարքով, Յիսուս մեզի կը փոխանցէ մեծագոյն պատգամը, թէ մեր բոլոր գործերուն մէջ աստուածակեդրոն պէտք է ըլլանք եւ խոնարհաբար գովաբանենք զԱստուած, ինչպէս Ինք իսկ սորվեցուց. «Ան որ իր անձը բարձրացնէ պիտի խոնարհի, եւ ան որ խոնարհեցնէ՝ պիտի բարձրանայ» (Մտ 23.12): Աստուածամայրը եւս Հրեշտակապետի աւետումէն ետք երբ Եղիսաբէթին հանդիպեցաւ, ըսաւ. «Զօրաւորները իրենց աթոռներէն իջեցուց ու խոնարհները բարձրացուց» (Ղկ 1.52):

բ. Երկրորդ կէտը այն է, որ Յիսուս երբ «եփփաթա - բացուէ՛» բառը արտասանեց, իսկոյն կատարուեցաւ: Առ հասարակ, մարդիկ երբ բարի, գեղեցիկ, օգտակար մտածումներ ու ծրագիրներ կ՚ունենան, անոնք կրնան իրականանալ կամ ոչ: Լաւագոյն պարագային, միշտ ալ միջոց մը կայ՝ երբեմն կարճ եւ երբեմն երկար, փափաքին եւ անոր իրականացման միջեւ: Աստուծոյ հետ գործընթացքը ամբողջութեամբ բացառիկ ձեւով տեղի կ՚ունենայ: Կամենալուն կը յաջորդէ իրականացումը: Ստեղծագործութեան պատմութեան մէջ կը կարդանք. «Աստուած ըսաւ, թող լոյս ըլլայ եւ լոյսը եղաւ» (Ծն 1.3): Նոյն ձեւով տեղի կ՛ունենան Նախախնամութեան բոլոր արարքները՝ Ստեղծագործութենէն մինչեւ երկրորդ Գալուստ եւ յաւիտենականութեան մէջ:

Առօրեայ մեր կեանքի մեծագոյն պատգամը որ կը քաղենք այս ճշմարտութենէն, այն է, որ որպէս Աստուծոյ գործակիցները՝ աներեւակայելի առանձնաշնորհում մը կը վայելենք, զոր խոստացաւ Յիսուս, ըսելով «խնդրեցէք եւ պիտի տրուի» (Մտ 7.7): Անմիջապէս կրնաք առարկել ու ըսել, թէ բազմիցս խնդրած էք բաներ, որոնք երբեք չեն կատարուած: Պատճառը այն է, որ Քրիստոսի խօսքը մասնակի կը կարդանք: Այլ խօսքով, իր ամբողջութեան մէջ շատ յստակ է անոր պատուէրը. «Նախ Աստուծոյ թագաւորութիւնը խնդրեցէք, եւ մնացեալը ձեզի պիտի տրուի» (Մտ 6.38):

Ահա թէ ինչու խիստ կարեւոր է, որպէս Աստուծոյ խօսքին հաւատացողներ, հատուածական ընթերցումներով չառաջնորդուիլ, ինչ որ կրնայ մեզ կասկածի, յուսախաբութեան եւ այլ փորձութեանց առաջնորդել, այլ ամբողջ սրտով խնդրել եւ վստահիլ որ Աստուած յարմարագոյն ժամանակին աւելիով կը կատարէ մեր խնդրանքները, մեր բարօրութեան եւ Իր փառքին համար:

ԱԶԳԱՅԻՆ ԵՐԵՍՓՈԽԱՆԱԿԱՆ ԺՈՂՈՎ
Այս Շաբաթ, 12 Սեպտեմբերին, տեղի պիտի ունենայ Արեւելեան թեմի Ազգային Երեսփոխանական Ժողովը՝ տեսաժողովի ձեւաչափով։ Սկզբնապէս, տեղի պիտի ունենար 14-16 Մայիսին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ (Ֆիլատելֆիա, Փենսիլվենիա) կազմակերպութեամբ, բայց պսակաձեւ ժահրի համավարակը պատճառ դարձաւ անոր յետաձգումին։

Ազգային Երեսփոխանական Ժողովը Արեւելեան թեմի եկեղեցական ու վարչական բարձրագոյն մարմինն է։ Երեսփոխաններուն մէկ եօթներորդը հոգեւորականներ են, իսկ մնացեալը՝ աշխարհականներ։ Եկեղեցականները կ՚ընտրուին հոգեւորականներու համագումարին, իսկ աշխարհական երեսփոխանները՝ իրենց ծուխերուն կողմէ։ Վերջինիս թիւը կախում ունի ծխական անդամներու թիւէն։ Ծուխի մը երեսփոխաններու նուազագոյն թիւը երկու է, իսկ առաւելագոյնը՝ եօթը։ 

ԱԶԳԱՅԻՆ ԱՌԱՋՆՈՐԴԱՐԱՆԻ ՎԻՃԱԿԱՀԱՆՈՒԹԻՒՆԸ՝ ՇԱԲԱԹ ՕՐ 
Ազգային Առաջնորդարանի աւանդական վիճակահանութիւնը տեղի պիտի ունենայ այս Շաբաթ, Սեպտեմբեր 12ին։ Գլխաւոր մրցանակը 5.000 տոլար պիտի ըլլայ, երկրորդը՝ 2.000 տոլար, իսկ յաջորդական երեք մրցանակներ ալ պիտի ըլլան՝ 1.000ական տոլարի արժողութեամբ։
 
Ամբողջ գումարը պիտի յատկացուի Առաջնորդարանի դաստիարակչական եւ կրօնական ծրագիրներուն։ 
 
Վիճակահանութեան տոմսերը 100 տոլար են։ Տեղեկութիւններու, ինչպէս եւ տոմսեր գնելու համար, կրնաք դիմել ձեր շրջանի ծուխին եւ կամ Առաջնորդարանի գրասենեակ (email@armenianprelacy.org կամ 212-689-7810)։
ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՉԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
ԿԻՐԱԿԻ, 13 ՍԵՊՏԵՄԲԵՐ
ԽԱՉՎԵՐԱՑ

ՃՇ. ԸՆԹԵՐՑՈՒՄ
Ես. 49:13-23

ԱՒԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՅՈՎՀԱՆՆԷՍԻ 3:13-21

Ո՛չ ոք երկինք ելաւ՝ բացի Մարդու Որդիէն, որ երկինքէն իջաւ, եւ որ երկինքի մէջ է: Եւ ինչպէս Մովսէս պղինձէ օձը բարձրացուց անապատին մէջ, նոյնպէս ալ Մարդու Որդին պէտք է բարձրանայ, որպէսզի անոր հաւատացողը յաւիտենական կեանք ունենայ: Որովհետեւ Աստուած ա՛յնքան սիրեց աշխարհը, որ մինչեւ իսկ իր միածին Որդին տուաւ, որպէսզի անոր հաւատացողը չկորսուի, այլ յաւիտենական կեանք ունենայ: Որովհետեւ Աստուած իր Որդին աշխարհ ղրկեց՝ ո՛չ թէ որպէսզի աշխարհը դատապարտէ, այլ որպէսզի աշխարհը փրկէ: Ով որ կը հաւատայ անոր, չի դատապարտուիր. իսկ ով որ չի հաւատար անոր, արդէն իսկ դատապարտուած է, Աստուծոյ միածին Որդիին չհաւատալուն համար:
Եւ դատապարտութիւնը այս է.- Լոյսը աշխարհ եկաւ, բայց մարդիկ խաւարը լոյսէն աւելի սիրեցին, որովհետեւ չարութիւն կը գործէին: Ով որ չար գործ կը կատարէ՝ կ’ատէ լոյսը եւ լոյսին չի գար, որպէսզի իր գործերը չյայտնուին: Սակայն ով որ կը կատարէ ինչ որ ճշմարիտ է՝ լոյսին կու գայ, որպէսզի յայտնի ըլլայ թէ իր գործերը Աստուծոյ կամքին համաձայն գործուած են:

***

ԹՈՒՂԹ ԳԱՂԱՏԻԱՑԻՆԵՐՈՒՆ 6:14-18
Գալով ինծի, քա՛ւ լիցի որ մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի խաչէն զատ ուրիշ բանով պարծենամ: Այդ խաչին միջոցաւ աշխարհը մեռած է այլեւս ինծի համար, ինչպէս ես մեռած եմ աշխարհին համար: Կարեւորը մարդուս թլփատուած կամ անթլփատ ըլլալը չէ, այլ՝ նոր արարած ըլլալը: Թող Աստուծոյ խաղաղութիւնն ու ողորմութիւնը ըլլան բոլոր անոնց հետ, որոնք այս սկզբունքին համաձայն կ’ապրին. բոլոր անոնց՝ որոնք իր ընտրեալ ժողովուրդը կը կազմեն:

Այսուհետեւ, խնդրեմ, ոեւէ մէկը աշխարհիկ հոգերով թող զիս չնեղէ, որովհետեւ ես Յիսուսի կը պատկանիմ, ինչպէս մարմնիս վրայ վէրքերուն սպիները կը վկայեն:
Եղբայրնե՛ր, մեր Տէր Յիսուս Քրիստոսի շնորհքը ձեր բոլորին հետ ըլլայ: Ամէն: 
ԽԱՉՎԵՐԱՑ ՏՕՆԸ
Այս Կիրակի, 13 Սեպտեմբերին, Հայաստանեայց Եկեղեցին կը տօնէ Խաչվերացը, որ մեր եկեղեցւոյ հինգ տաղաւար տօներէն վերջինն է, որ կը պանծացնէ խաչի գերեվարութենէն ետք անոր փառաբանումը։ 
 
Քրիստոնեայ եկեղեցիներու մեծ մասը Սեպտեմբեր 14ին կը նշէ այս սուրբ օրը, մինչ Հայ Եկեղեցին զայն փոխադրած է ամենամօտ Կիրակին։ Քրիստոսի աշակերտներէն Յակովբոս Տեառնեղբայր առաքեալը՝ Երուսաղէմի առաջին պատրիարքը, Սուրբ Խաչը բարձրացուցած է կրօնական արարողութեան մը ընթացքին, մինչ կ՚երգէր «Խաչի քո Քրիստոս երկիր պագանեմք» շարականը, այսպէս ընդունելով խաչը իբրեւ փրկութեան խորհրդանիշ առարկայ։ Յակովբոս առաքեալը աւելի ուշ նահատակուած է Երուսաղէմի մէջ, եւ անոր գերեզմանին վրայ բարձրացած է Սրբոց Յակոբեանց լայնատարած հայոց վանքը։
 
Մեր տօնացոյցը խաչին նուիրուած չորս տօներ ունի, որոնցմէ ամենէն կարեւորը Խաչվերացն է։ Միւս տօներն են՝ Երեւում Ս. Խաչի, Վարագայ Ս. Խաչ եւ Խաչի Գիւտ։ Ս. Խաչին նուիրուած այս տօներէն իւրաքանչիւրը կապուած է մեր Տիրոջ կեանքին ու փրկարար գործին։
 
Խաչվերացի արարողութեան, Խաչը յարդարուած կ՚ըլլայ ռեհանով, ինչ որ թագաւորական նշան մըն է, բայց նաեւ խորհրդանիշ մը՝ կենդանի խաչին, որ եկեղեցւոյ շուրջ թափօրով կը տարուի։ Աստուածաշունչի ընթերցումներէն ետք, պատարագող հոգեւորականը խաչը կը բարձրացնէ եւ խաչի նշանը կը կատարէ՝ օրհնելով աշխարհի չորս ծագերը (Անդաստանի արարողութիւն), հայցելով Աստուծոյ օրհնութիւնն ու առատութիւնը՝ Հայ Եկեղեցւոյ բարգաւաճման ու հողի պտղաբերման համար, ինչպէս նաեւ անոր բոլոր վայրերուն ու բնակիչներուն համար։
 
Խաչվերացի արարողութիւնը պատրաստուած է Կաթողիկոս Սահակ Ձորափորեցիի (677-703) կողմէ, որ նաեւ յօրինած է տօնին երգուող շարականը։ Այլ տաղաւար տօներու պէս, Խաչվերացին կը նախորդէ պահքի շրջան մը եւ կը հետեւի Մեռելոցի օրը։ Այս տօնին նախօրեակն ալ (նաւակատիք) կը տօնուի։ Մեռելոցին յաջորդող Երեքշաբթի, Չորեքշաբթի եւ Հինգշաբթի օրերը տօնական են ու նուիրուած՝ Սուրբ Եկեղեցւոյ։

Այս Կիրակի յիշատակուող անուններն են՝ Խաչատուր, Խաչիկ, Խաչեր, Խաչերես, Ռեհան, Խաչուհի եւ Նշան։

ԵՐԿՈՒՇԱԲԹԻ՝ ՄԵՌԵԼՈՑ
Ինչպէս ըսուեցաւ, տաղաւար տօներուն հետեւող օրը՝ Մեռելոց է մեր տօնացոյցին մէջ։ Աւանդականօրէն, այս օր Ս. Պատարագ կը մատուցուի եւ հաւատացեալները գերեզմանատուները կ՚երթան՝ իրենց հանգուցեալներուն գերեզմանները օրհնել տալով։ Մեռելները յիշելը կարեւոր ծէս մըն է, ձեւով մը՝ հաւատքի ու սիրոյ արարք մը, որ անպայման ըմբռնում կամ դարմանում չի բերեր ողջերուն։ Այս Մեռելոցին, յատկապէս կը յիշենք Սեպտեմբեր 11, 2001ի ահաբեկչական արարքներու հազարաւոր զոհերը։
ՄԵՐ ԴՊՐՈՑՆԵՐԷՆ
ԱԶԳԱՅԻՆ ՈՒՍՈՒՄՆԱԿԱՆ ԽՈՐՀՈՒՐԴԻ ՏՆՕՐԷՆԸ ԿԸ ՄԱՍՆԱԿՑԻ
ՀԱՄԱՀԱՅԿԱԿԱՆ ԿՐԹԱԿԱՆ ԱՌՑԱՆՑ ԱՇԽԱՏԱԺՈՂՈՎՆԵՐՈՒՆ
«Համահայկական կրթական առցանց աշխատաժողովներ, Հայաստան-Սփիւռք համագործակցութիւնը COVID-19ի պայմաններուն մէջ — մարտահրաւէրներ եւ հնարաւորութիւններ» այս էր խորագիրը 22-24 Օգոստոսի ընթացքին տեղի ունեցած աշխատաժողովներուն։
Ազգային Ուսումնական Խորհուրդը ելոյթով մը մասնակցելու հրաւէր ստացած էր Սփիւռքի ազգային կրթութեան եւ դաստիարակութեան հարցերով հետաքրքրուած մարմիններուն, դասագրքերու եւ ծրագրերու հեղինակներու, դասախօսներու եւ ուսուցիչներու, հեռավար կրթութեան կազմակերպողներու շարքին։
 
Աշխատաժողովներուն ուղղութիւններն էին՝
— Հեռավար կրթութեան դերն ու նշանակութիւնը սփիւռքի ազգային կրթութեան եւ դաստիարակութեան գործին մէջ,
— Սփիւռքի տարբեր հատուածներու հորիզոնական համագործակցութեան հնարաւորութիւնները եւ հեռանկարներ,
— Հայաստանի Հանրապետութեան՝ Սփիւռքի մէջ կրթութեան գործին աջակցութեան ծրագրերը, անոնց նպատակները եւ բովանդակութիւնը։
 
ՀԲԸՄ-ի Հայկական Համացանցային Համալսարանի ու Հայաստանի Հանրապետութեան կրթութեան, գիտութեան, մշակոյթի եւ մարմնակրթանքի նախարարութեան համագործակցութեամբ տեղի ունեցած համահայկական կրթական առցանց աշխատաժողովները ունեցան 1280 մասնակիցներ 36 երկիրներէ եւ դիմատետրի (facebook) էջին ուղիղ հեռարձակումին բազմաթիւ հետեւորդներ: Բոլոր մասնակիցները յուզող մէկ հարց կար՝ հայեցի կրթութեան մարտահրաւէրները Հայրենիքի, Արցախի եւ Սփիւռքի մէջ:
 
Սփիւռք-Հայրենիք ուսումնական դաշտի աշխատողները այսքան մօտէն չէին ծանօթացած իրարու կացութեան ու աշխատանքային ոլորտին։ 

ՄԵՐ ԾՈՒԽԵՐԷՆ
Ս. ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ ԵԿԵՂԵՑԻՆ ԿԸ ՍԿՍԻ ԱՐԵՒՄԵՏԱՀԱՅԵՐԷՆԻ ԽՕՍԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՔ ՄԸ ՓՐԱՒԻՏԸՆՍԻ ՄԷՋ 
Յիսունէ աւելի մասնակիցներով, Փրաւիտընսի Սրբոց Վարդանանց եկեղեցին սկսաւ արեւմտահայերէնի խօսակցութեան դասընթացք մը համացանցի միջոցով:
 
Առաջին դասը տեղի ունեցաւ Սեպտեմբեր 2ին, Կարօ Թաշեանի ղեկավարութեամբ: Մասնակիցներուն ներկայացուեցաւ դասընթացքի յայտագիրը՝ նախադասութեան կազմուածք, բառապաշար եւ խօսակցութեան ամէնօրեայ օրինակներ: Անոնք սկսան աշխատիլ իրենց հայերեն խօսելու կարողութիւնը զօրացնելու ուղղութեամբ: Մասնակիցները տարբեր մակարդակներ ունին եւ անոնց մէջ նոյնիսկ կան ոչ հայեր, բայց բոլորի ցանկութիւնը մէկ է՝ հայերէն սորվիլ։
 
Դասընթացքը պիտի շարունակուի իւրաքանչիւր Չորեքշաբթի իրիկուն, յաջորդ 9 շաբաթներու ընթացքին։
ՄԱՏԱՂՕՐՀՆՈՒԹԻՒՆ՝ Ս. ՅԱԿՈԲ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՄԷՋ 
Կիրակի, Օգոստոս 30ին, մատաղօրհնէք տեղի ունեցաւ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ (Ռէյսին, Ուիսքանսըն)։ Համավարակը արգելք չեղաւ, որ համայնքը քով-քովի գար, շարունակելով 82 տարուան աւանդութիւնը։ 
«Մեծն Ներսէս» բարեսիրական հասարակական կազմակերպութեան կողմէ կատարուող որբերու հովանաւորութիւնը կը շարունակէ մնալ Ազգ. Առաջնորդարանի Հայաստանի ու Արցախի ծրագիրներուն առանցքը՝ 1993էն ի վեր։ Հովանաւորուած երեխաները կանոնաւորապէս կը թղթակցին իրենց հովանաւորին հետ։ Այդ նամակներէն նմոյշներ կը ներկայացնենք ամէն շաբաթ, յիշելով միայն գրողներուն անունները՝ անոնց ինքնութիւնը գաղտնի պահելու համար։ 
 
Այս շաբթուան նամակի հեղինակը Անահիտն է, որ հովանաւորի կը սպասէ։ 
«Բարեւ, սիրելի հովանաւոր,

Ես ապրում եմ Դրախտիկ գիւղում։ Սիրում եմ զբաղուել պարով եւ սպորտով։ Քանի որ հիմա ամառային արձակուրդներին պարի չեմ յաճախում, սակայն դրա փոխարէն երեկոյեան ժամերին ընկերուհիներիս հետ զբաղւում ենք վազքով։ Քանի որ մեր երկրում այս տարի տիրում է կորոնավիրուս համաճարակը, ես չեմ կարող ամառային արձակուրդներին գնալ ինչ-որ տեղ հանգստանալու։ Երբեմն իջնում եմ Սեւանայ լիճ, զբօսնում լճի ափին եւ վերադառնում տուն։

Ես շատ կ՚ուզէի ունենալ համակարգիչ, որպէսզի կարողանամ մասնակցել հեռավար դասընթացներին, կարողանամ լրացնել բաց թողածս եւ նորմալ հունով մասնակցել դասերին։ Քանի որ մինչ այժմ չենք ունեցել ոչ համապատասխան տեխնիկա ոչ էլ ինտերնետ կապ։ Շնորհակալ կը լինեմ եթէ կարողանայիք մեզ օգնել»։
Այստեղ սեղմեցէք մինչեւ 18 տարեկան որբերու առցանց հովանաւորութեան համար։

Այստեղ սեղմեցէք համալսարանական ուսում ստացող որբերու առցանց հովանաւորութեան համար
 
Դուք միշտ կրնաք դիմել Ազգային Առաջնորդարանին՝ ելեկտրոնային նամակով (sophie@armenianprelacy.org) կամ հեռաձայնով (212-689-7810), «Մեծն Ներսէս» կազմակերպութեան որբերու հովանաւորութեան ծրագրին մասնակցելու համար
«ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՈՒՆՉ ՄԱՏԵԱՆ ՀԻՆ ԵՒ ՆՈՐ ԿՏԱԿԱՐԱՆԱՑ»
(Հ. ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԶՕՀՐԱՊԵԱՆ)
Մխիթարեան միաբանութեան անդամներէն Հ. Յովհաննէս Զօհրապեան հրատարակած է Աստուածաշունչի այս քննական հրատարակութիւնը 1805ին, հիմնուելով 1305ին Կիլիկիա ընդօրինակուած ձեռագրի մը վրայ։ Բնագիրը բաժնուած է ըստ հին հայկական գլուխներուն եւ ճոխացած է հին հայկական ձեռագիրներէ ու առաջին հրատարակութիւններէ քաղուած մեծաքանակ ծանօթագրութիւններով։ Տիգրան Այվազեանի այս ճշգրիտ հրատարակութիւնը աւելի մատչելի դարձուցած է գործը՝ յապաւումներու բացումով եւ յստակ տպագրութեամբ։  
Այս գիրքը տրամադրելի է Ազգային Առաջնորդարանի գրախանութէն։
Ստանալու համար դիմեցէք books@armenianprelacy.org հասցէին կամ հեռաձայնեցէք 212-689-7810 թիւին։















 
































ԳԷՈՐԳ ԱԲԳԱՐԵԱՆ (ծնունդ՝ 14 Սեպտեմբեր, 1920)
Անցեալ դարուն, հայրենի հայագէտներու փաղանգին մէջ իր յատուկ տեղը ունեցած է Մատենադարանի վաստակաւոր գիտաշխատող Գէորգ Աբգարեան։

Աբգարեան ծնած է Հոռոմ գիւղը (այժմ՝ Շիրակի մարզ), 14 Սեպտեմբեր, 1920ին։ Իր միջնակարգ կրթութիւնը ստացած է Էջմիածնի եւ Լենինականի (Գիւմրի) մէջ։ 1937-1941 թուականներուն ուսանած է Երեւանի պետական համալսարանի պատմութեան ճիւղին մէջ։ 1941-1942ին մասնակցած է Բ. Աշխարհամարտին եւ վիրաւորուելով՝ գերմանացիներու գերի ինկած է։ Սակայն, հրաշքով ողջ մնացած եւ տուն վերադարձած է, վերստին ընդունուելով համալսարան, զոր աւարտած է 1946ին։ Յետոյ մտած է Գիտութիւններու Ակադեմիայի Մանուկ Աբեղեանի գրականութեան հիմնարկը՝ գիտութիւններու թեկնածուի իբրեւ հայցորդ (ասպիրանտ)։ Սակայն, ինչպէս պատահած է Խորհրդային Միութիւն վերադարձած բազմաթիւ ռազմագերիներու պարագային, 1947ին Աբգարեան ձերբակալուած է ստալինեան վարչակարգին կողմէ եւ, առանց դատավարութեան, 10 տարուան բանտարկութեան դատապարտուած է։ Ժամկէտէն առաջ ազատած է բանտարկութենէն (19 Մարտ, 1955) եւ արդարացման արժանացած։

Ուսանողական տարիներուն՝ 1940ին, Գ. Աբգարեան սկսած էր աշխատիլ Մատենադարանի բնագիրներու ուսումնասիրութեան եւ հրատարակութեան բաժնին մէջ։ 1946ին յայտնաբերած է Մաղաքիա Աբեղային ու Վարդան Արեւելցիին վերագրուած եւ 13րդ դարուն գրուած «Պատմութիւն վասն ազգին նետողաց» գործի իսկական հեղինակը՝ Գրիգոր Ակներցին։ Մոնղոլական արշաւանքներուն վերաբերող այս գործը վերջինիս անունով յետագային հրատարակուած է անգլերէն, թրքերէն եւ վրացերէն թարգմանութեամբ։

1965ին Աբգարեան իր թեկնածուական ատենախօսութիւնը պաշտպանած է՝ «Սեբէոսի պատմութիւնը եւ Անանունի առեղծուածը», որուն համար անոր միանգամայն շնորհուած է գիտութիւններու դոկտորի աստիճան։ Ատենախօսութիւնը նոյն տարին լոյս տեսած է առանձին գիրքով։ 1966ին Մատենադարանի ձեռագիրներէն մէկուն մէջ յայտնաբերած ու հրատարակած է Աստուածաշունչի «Սիրաքի գիրք»ի հայերէն թարգմանութեան քանի մը գլուխները, որոնք 5րդ դարուն թարգմանուած եւ 12րդ դարուն կորսուած համարուելով՝ նոր թարգմանութեամբ փոխարինուած էին։ 1975-1976ին հայ թարգմանական մատենագրութեան պատմութիւն դասաւանդած է Երեւանի համալսարանին մէջ։

Գէորգ Աբգարեան բազմաթիւ հետազօտական յօդուածներով անդրադարձած է հայ միջնադարեան գրականութեան, ձեռագրագիտութեան, հայ եւ տարբեր ժողովուրդներու մատենագրական կապերուն եւ եւրոպական հայագիտութեան պատմութեան։ Գիտական հրատարակութեան պատրաստած է յոյն մատենագիր Եւսեբիոս Կեսարացիի «Քրոնիկոն»ի գրաբար եւ գերմաներէն թարգմանութիւնները, Փաւստոս Բուզանդի «Հայոց պատմութիւն»ը, Սեբէոսի «Պատմութիւն»ը եւ միջնադարեան արձակի նմոյշներ։

«Մատենադարան» խորագրուած գիրքը լոյս տեսած է ռուսերէն, անգլերէն (Երեւան, 1962) եւ լեհերէն (Վարշաւիա, 1965)։ Յետմահու լոյս տեսած է «Հայ տպագրութեան նախապատմութիւն» աշխատութիւնը (2001)։ 

Վաստակաւոր հայագէտը իր մահկանացուն կնքած է Երեւանի մէջ, 14 Մայիս, 1998ին։
Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ (www.armenianprelacy.org)
ՄԻ՛ ՄՈՌՆԱՔ

Լիբանանահայութիւնը ձեր օգնութեան պէտք ունի աւելի քան երբեք
 
Սեղմեցէք այստեղ՝ նուիրատուութիւն մը ընելու համար,
կամ
ձեր նուիրատուութիւնը ղրկեցէք հետեւեալ հասցէին՝


Armenian Prelacy
138 E. 39th Street
New York, NY 10016
Ձեր չէքերը գրեցէք՝ Armenian Apostolic Church of Americaին
(Memo: Lebanon Relief Fund)

ԿԸ ՍՊԱՍԵՆՔ ՁԵՐ ՆԻՒԹԵՐՈՒՆ
Սիրով կ՚ընդունինք ձեր հայերէն կամ անգլերէն նամակները, ինչպէս եւ թղթակցութիւններ, լուսանկարներ եւ ժամանակացոյցի համար նիւթեր։ Պայմանաժամը՝ Երեքշաբթի երեկոյ։ Մեր հասցէն՝ crossroads@armenianprelacy.org։  

ՁԵՌՆԱՐԿՆԵՐՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՅՑ
12 Սեպտեմբեր —Ազգային Երեսփոխանական Ժողով՝ առցանց, կազմակերպութեամբ՝ Ազգային Առաջնորդարանի։

12 Սեպտեմբեր —Ուսումնական Խորհուրդի Ուսուցչաց Վերաորակաւորման Ծրագրի երկրորդ հանդիպումը, առցանց։ Կէսօրէ ետք ժամը 3:30-5:30 (արեւելեան ժամով)։

26 Սեպտեմբեր — «Սիամանթօ» լսարանի 2020-2021 տարեշրջանի վերամուտ, առաւօտեան ժամը 10:30ին, առցանց։ Մեր բոլոր ծուխերէն աշակերտները կրնան մասնակցիլ։ 

Follow us on Social Media
The Armenian Prelacy 
Tel: 212-689-7810 ♦ Fax: 212-689-7168 ♦ Email: email@armenianprelacy.org

Visit the Catholicosate webpage at http://www.armenianorthodoxchurch.org/en/