20 Յունիս, 2019
ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀԱՅՐԸ՝ ԱՆԹԻԼԻԱՍԻ ՄԷՋ
Անցեալ շաբաթավերջին, թեմիս բարեջան առաջնորդ Գերշ. Տ. Անուշաւան արք. Դանիէլեան ճամբորդած էր Անթիլիաս, ուր կատարեց երեք կուսակրօն քահանաներու ձեռնադրութիւնն ու օծումը, խարտաւիլակութեամբ` Հոգշ. Տ. Շնորհք վրդ. Աշըգեանի։ Ձեռնադրութեան եւ օծման արարողութիւններուն հանդիսապետեց` Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս։

Շաբաթ, 15 Յունիսին, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր Տաճարին մէջ, երեկոյեան ժամերգութեան աւարտին, տեղի ունեցաւ դպրեվանքի շրջանաւարտներէն` Բարշ. Ճորճ սրկ. Աբրահամեանի, Մուշեղ սրկ. Գարակէօզեանի եւ Շահէ սրկ. Եագուպեանի կոչման արարողութիւնը: Սարկաւագները եկեղեցւոյ դռնէն ծնրադիր յառաջացան եւ մօտեցան Ս. Խորան, ու հաւատքի քննութենէ ետք` յօժարակամ ընդունեցին հետեւիլ եկեղեցւոյ հայրերու ուսուցումներուն: Ապա, Վեհափառ Հայրապետին, ձեռնադրիչ սրբազանին, միաբան հայրերուն եւ հաւատացեալ ժողովուրդին ներկայութեան, արտասանեցին ուղղափառ դաւանանքը եւ կարդացին Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան Ս. Աթոռին ու գահակալին ուղղուած հաւատարմութեան իրենց ուխտագրերը:

Կիրակի, 16 Յունիսի առաւօտուն, Ս. Պատարագի ընթացքին, տեղի ունեցաւ ձեռնադրութեան եւ օծման արարողութիւնը: Խարտաւիլակ Հայր Սուրբին առաջնորդութեամբ, ընծայեալները ծնրադիր բարձրացան Ս. Խորան, ուր «Աստուածային եւ երկնաւոր շնորհ» շարականին երգեցողութեամբ անգամ մը եւս հրաւիրուեցան հրաժարելու աշխարհայինէն: Ապա, «Կենդանարար Աստուած» շարականին երգեցողութեամբ, խարտաւիլակ Հայր Սուրբը միւռոնաթափ աղաւնին Ս. Երրորդութեան խորանէն բերելով` յանձնեց ձեռնադրիչ Սրբազան Հօր։ Ան ընծայեալներուն ճակատն ու ձեռքերը օծելով Բարշ. Ճորճ սարկաւագը վերանուանեց` Տ. Սարգիս քահանայ, Բարշ. Մուշեղ սարկաւագը` Տ. Գէորգ քահանայ, իսկ Բարշ. Շահէ սարկաւագը` Տ. Յակոբ քահանայ: Արարողութիւնը աւարտեցաւ նորաօծ քահանաներուն կողմէ ժողովուրդին իրենց անդրանիկ օրհնութեան բաշխումով:
Ապա, Անուշաւան արքեպիսկոպոս յաւուր պատշաճի քարոզեց, խրախուսելով նորընծաները, որ հետեւին Յիսուս Քրիստոսի օրինակին, ըլլալով խոնարհ եւ հեզ, պատրաստ՝ կեանքի դպրոցէն սորվելու: Սրբազանը իր քարոզը աւարտեց աղօթելով առ բարձրեալն Աստուած եւ մաղթելով, որ նորընծաները Ս. Սարգիսի նման հզօր, Ս. Գէորգի նման չարին յաղթող եւ Ս. Յակոբի նման դէպի վեր բարձրացողներ ըլլան:

Քարոզէն անմիջապէս ետք, «Ողջոյն»ի պահուն, Վեհափառ Հայրապետը եւ միաբան հայրերը բարձրացան Ս. Խորան եւ համբուրելով նորընծաներուն ճակատներն ու ձեռքերը` շնորհաւորեցին զանոնք: Ձեռնադրեալներուն կնքահայրութիւնը ստանձնած էր Խաչիկ եւ Սեւան Գալայճեան ամոլը: «Ողջոյն»էն ետք կնքահայրը կատարեց անոնց ճակատներուն եւ ձեռքերուն լուացումը։ «Հայր Մեր»էն առաջ, տեղի ունեցաւ վեղարի օրհնութիւնը, որ կը խորհրդանշէ կատարեալ հնազանդութեան, կամաւոր աղքատութեան եւ կրօնական ողջախոհութեան ուխտը: Այսպիսով, նորընծայ միաբան հայրերը ստացան իրենց աբեղայական կարգը, վերակոչուելով՝ Տ. Գէորգ աբեղայ, Տ. Սարգիս աբեղայ եւ Տ. Յակոբ աբեղայ։ Պատարագի աւարտին, Անուշաւան Սրբազան Հօր առաջնորդութեամբ, նորընծաները՝ խարտաւիլակ Հայր Սուրբին ու իրենց ծնողներուն հետ, բարձրացան Վեհափառ Հայրապետին մօտ, ուր ստացան անոր օրհնութիւնը:
ԱՐԺ. Տ. ՄՈՒՇԵՂ Ա. ՔՀՆՅ. ՏԷՐ ԳԱԼՈՒՍՏԵԱՆԻ
ՄԱՀՈՒԱՆ ՔԱՌԱՍՈՒՆՔԸ
Արժ. Տ. Մուշեղ Ա. քհնյ. Տէր Գալուստեանի մահուան քառասունքը պիտի նշուի Կիրակի, 23 Յունիսին, Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ մէջ (Նիւ Եորք), նախագահութեամբ՝ Առաջնորդ Սրբազան Հօր։ Պիտի պատարագէ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ՝ Տ. Մեսրոպ քհնյ. Լագիսեան։ Յաւարտ Ս. Պատարագի, տեղի պիտի ունենայ հոգեհանգստեան արարողութիւնը։
Տ. Մուշեղ, որ իր մահկանացուն կնքեց անցեալ 24 Մայիսին, Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւն էր 30 տարի, որմէ ետք շարունակած էր ծառայել Արեւելեան թեմիս իբրեւ արտահաս քահանայ։ Ան նախապէս ծառայած էր իբրեւ Ս. Յակոբ (Ռէյսին, Ուիսքանսըն) եւ Ս. Երրորդութիւն (Ուստըր, Մասաչուսեթս) եկեղեցիներու հոգեւոր հովիւ։
ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՉԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
ԿԻՐԱԿԻ, 23 ՅՈՒՆԻՍ
Բ. ԿԻՐԱԿԻ ՀՈԳԵԳԱԼՈՒՍՏԷՆ ԵՏՔ

ԵԲՐԱՅԵՑԻՆԵՐՈՒՆ 9:1-10
Արդարեւ, առաջին Ուխտը եւս իրեն յատուկ պաշտամունքի կանոններ եւ երկրաւոր սրբարան մը ունէր, երկու մասերէ բաղկացած: Նախ կար վրանին առաջին սրահը, Սրբութիւն կոչուած, ուր կային աշտանակը եւ առաջաւորութեան հացերուն սեղանը: Ապա, երկրորդ վարագոյրին ետին՝ կար վրանին միւս սրահը, Սրբութիւն Սրբութեանց կոչուածը, ուր կային ոսկեայ սեղանը՝ խունկ ծխելու համար, եւ Ուխտի Տապանակը՝ ներսէն ու դուրսէն ոսկեպատ: Այս Տապանակին մէջ կը պահուէին մանանայով լեցուն ոսկեայ սափորը, Ահարոնի ծաղկած գաւազանը եւ Ուխտի Տասնաբանեայ Պատուիրաններուն քարէ տախտակները: Տապանակին վրայ կային Աս­տուծոյ փառքը ներկայացնող քերովբէները, որոնք իրենց թեւերով հովանի կ’ընէին Քաւութիւն կոչուած կափարիչին վրայ: Ուրիշ մանրամասնութիւններու մասին խօսիլ չեմ ուզեր հիմա:
Սրբարանը այդպէս յարդարուած էր ուրեմն: Քահանաներ պաշտամունքը կատարելու համար մշտականօրէն կը մտնէին վրանին առաջին սրահը: Բայց երկրորդ սրահը միայն քահանայապետը կը մտնէր, տարին մէկ անգամ, այն ալ, իր եւ ժողովուրդին անգիտութեամբ գործած մեղքերուն փոխարէն՝ զոհի արիւնը մատուցանելու համար Աստուծոյ: Այդ բոլորով Սուրբ Հոգին ցոյց կու տար, թէ որքան ատեն որ վրանին առաջին սրահը կանգուն կը մնար՝ բուն Սրբարանին մուտքը մեր առջեւ փակ էր, ինչ որ խորհրդանշականօրէն ցոյց կու տայ՝ թէ ներկայիս այդ Սրբարանը բաց է մեր առջեւ: Այնտեղ մատուցուած նուէրներն ու զոհերը չէին կրնար մաքրել պաշտամունքը մատուցանողին խղճմտանքը, որովհետեւ միայն ուտելիքի, խմելիքի եւ ծիսական պէս-պէս լուացումներու կապուած էին: Եւ այդ մարմնական կարգերը ի զօրու էին մինչեւ ուղղութեան, այսինքն նոր կարգերու հաստատման ժամանակը:


ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ 10:22-30
Ձմեռ էր. Երուսաղէմի մէջ տաճարին նաւակատիքի տօնակատարութիւնը տեղի կ’ունենար: Յիսուս տաճարին Սողոմոնի սիւնագաւիթին մէջ կ’երթեւեկէր, երբ իր շուրջ հաւաքուեցան Հրեաները եւ հարցուցին.
Մինչեւ ե՞րբ մեր հոգին պիտի հանես. եթէ դուն ես Քրիստոսը՝ յստակ ըսէ մեզի:
Յիսուս պատասխանեց.
Արդէն իսկ ձեզի ըսած եմ, սակայն չէք հաւատար: Այն գործերը որ Հօրս անունով կը կատարեմ, անոնք իսկ կը վկայեն՝ թէ ով եմ ես: Բայց դուք չէք հաւատար, որովհետեւ իմ ոչխարներէս չէք: Ես ոչխարներս կը ճանչնամ. անոնք ձայնս կը լսեն եւ կը հետեւին ինծի, եւ ես անոնց յաւիտենական կեանք կու տամ. անոնք բնաւ պիտի չկորսուին: Ոչ ոք պիտի կարենայ զանոնք յափշտակել իմ ձեռքէս: Հայրս այդ ոչխարները ինծի տուաւ, եւ ոչ ոք կրնայ յափշտակել զանոնք իմ Հօրս ձեռքէն, որովհետեւ Հայրս բոլորէն աւելի մեծ է: Ես եւ Հայրս մէկ ենք:


ՃՇ. ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
Առակ 9:1-6, Զք 3:7-4:9
Ս. ՅՈՎՀԱՆՆԷՍ ԿԱՐԱՊԵՏԻ ՏՕՆ
Այսօր, 20 Յունիս, Ս. Յովհաննէս Կարապետի տօնն է։ Ս. Յովհաննէս Կարապետ կարեւոր դեր մը կը խաղայ չորս Աւետարաններուն մէջ։ Ան կապուած է Յիսուսի առաքելութեան սկզբնաւորութեան հետ ու կը համարուի մեսիա Յիսուսի «նախակարապետը»։ Ան մկրտած է իրենց մեղքերէն ապաշխարողները եւ քարոզած մէկուն գալուստը, որ իրմէ աւելի մեծ պիտի ըլլար եւ պիտի մկրտէր ո՛չ թէ ջուրով, այլ Սուրբ Հոգիով։ Մատթէոսի Աւետարանի երրորդ գլուխին մէջ, Յիսուս կը յաղթահարէ Յովհաննէսի դժկամութիւնը՝ զԻնք մկրտելու։ Հայց. Եկեղեցին Ս. Յովհաննէս Կարապետը կը նկատէ Յիսուսի առջեւ երկու գլխաւոր միջնորդներէն մէկը. միւսը՝ Աստուածամայրն է։ 

Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՒՈՐԻՉԻ ԵԼՔԸ ՎԻՐԱՊԷՆ
Այս Շաբաթ, 22 Յունիս, Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչի Խոր Վիրապէն ելքը կը յիշուի։ Արեւելեան ու արեւմտեան եկեղեցիներու կողմէ ճանչցուած ու յիշուած Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչը Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցւոյ հովանաւոր սուրբն է եւ քրիստոնեայ եկեղեցւոյ առաջին հայրերէն մէկը։ Մեր տօնացոյցը երեք տօնական օրեր վերապահած է իրեն. վիրապ մուտքը, վիրապէն ելքը եւ նշխարներու գիւտը։ Անոնցմէ զատ, ան սերտօրէն կապուած է կարգ մը տօներու, այսինքն՝ Ս. Հռիփսիմեանց եւ Ս. Գայիանեանց կոյսերու, Շողակաթի, Ս. Էջմիածնի եւ Տրդատ թագաւորի տօներուն։
Ըստ աւանդութեան, Գրիգոր Տրդատ թագաւորին կողմէ վիրապ նետուելու դատապարտուած է 287 թուականին, ու Քրիստոնեաներու հալածանքը սկսած է։ Հռիփսիմէի ու Գայիանէի գլխաւորութեամբ Հռոմէն ժամանած խումբ մը կոյսերու նահատակութենէն ետք, Տրդատ տարօրինակ ախտերով բռնուած է։ Անոր քոյրը՝ Խոսրովիդուխտ, երազին մէջ տեսած է, որ Գրիգոր միակ անձն էր, որ կրնար Տրդատը բուժել։ Հրաշքով, Գրիգոր տակաւին ողջ էր՝ վիրապին մէջ անցուցած երկար տարիներէ ետք, շնորհիւ հրեշտակային կնոջ մը, որ ամէն օր ուտելիք ու ջուր կ՚իջեցնէր վիրապին մէջ։ Խոսրովիդուխտի երազին հետեւանքով ան դուրս բերուեցաւ խոր վիրապէն, թագաւորը բուժեց ու մկրտեց եւ անկէ ետք Տրդատ թագաւոր քրիստոնէութիւնը հռչակեց Հայաստանի պետական կրօնք։

Գրիգոր Լուսաւորիչէն առաջ, Թադէոս ու Բարդողիմէոս առաքեալները Հայաստան աշխարհին մէջ քրիստոնէութեան առաջին քարոզիչները եղած էին՝ Ա. դարուն ահա այդպիսով է, որՀայ Եկեղեցին կ՛անուանուի՝ Առաքելական Եկեղեցի։ Այսուհանդերձ, Գրիգոր Լուսաւորիչ կը մեծարուի եւ հայ ժողովուրդին կողմէ կը նկատուի իր հաւատքին հայրը։ Հարիւրաւոր եկեղեցիներ շինուած ու կոչուած են անոր անունով։ 

ՏՕՆ ԿԱԹՈՂԻԿԷ ՍՈՒՐԲ ԷՋՄԻԱԾՆԻ
Այս Կիրակի, 23 Յունիս, Կաթողիկէ Սուրբ Էջմիածնի տօնն է։ Ս. Էջմիածինը կառուցած է Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչը՝ վիրապէն ելլելէ ետք, ըստ տեսիլքի մը մանրամասնութիւններուն, այն վայրին վրայ, որ ոսկեայ մուրճով նշուած էր Տիրոջ կողմէ։ Տօնը կը նշէ Հայ Եկեղեցւոյ հաստատումն ու հեթանոսութեան վերջը։ Աւելի քան 1700ամեայ Էջմիածինը, ցարդ իր գոյութիւնը պահած հայ քրիստոնէական ամենահին վայրն է ու չորս խորաններով, չորս սիւներով, գմբէթաւոր ու խաչաձեւ եկեղեցւոյ հնագոյն օրինակը՝ քրիստոնէական ճարտարապետութեան մէջ։ Արտաքին պատերու քանդակները հայ քրիստոնէական քանդակագործութեան ամենահին օրինակներէն են։ 

«ՏԱԹԵՒ» ԱՄԱՌՆԱՅԻՆ ԾՐԱԳՐԻ ԱՐՁԱՆԱԳՐՈՒԹԻՒՆ
Ազգ. Առաջնորդարանի Քրիստոնէական Դաստիարակութեան բաժանմունքի «Ս. Գրիգոր Տաթեւացի» ամառնային ծրագրի արձանագրութիւնը բացուած է։ Կրօնական բովանդակութեամբ այս եզակի ծրագրին կը մասնակցին 13-18 տարեկան պատանիներ։ Այս տարի տեղի պիտի ունենայ 30 Յունիսէն մինչեւ 7 Յուլիս՝ Էլվըրսընի (Փենսիլվենիա) St. Mary of Providence կեդրոնին մէջ։ Տեղեկութեան եւ արձանագրութեան համար, հաճեցէք սեղմել այստեղ ։  
 
ՄԵՐ ԾՈՒԽԵՐԷՆ
ՀԱՅՐԵՐՈՒ ՕՐ՝ ՆԻՒ ՃԸՐԶԻԻ ՄԷՋ
Կիրակի, 16 Յունիսին, աւելի քան 120 հոգի ներկայ էր Հայրերու Օրուան տօնակատարութեան Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ (Նիւ Ճըրզի) մէջ։ Նկարին մէջ՝ խումբ մը հայրեր հոգեւոր հովիւ՝ Գերպ. Տ. Սահակ Ծ. վրդ. Եմիշեանի հետ։ 
ՓՐԱՒԻՏԸՆՍԻ Ս. ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ
ԱՐԱՆՑ ԱԿՈՒՄԲԻ ԳՈՐԾՈՒՆԷՈՒԹԵՆԷՆ 
Ուրբաթ, 14 Յունիսին, Փրաւիտընսի Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ Արանց ակումբի անդամներ եւ բարեկամներ, ընդամէնը՝ 15 հոգի, կերակրեցին շուրջ 100 անպատսպար տղամարդիկ ու կիներ՝ Providence Rescue Missionի մէջ։ Արանց ակումբը վերջին եօթը տարիներուն տաք ճաշ մատուցած է այդ հաստատութեան մէջ՝ տարին 4-5 անգամ։ Այս ընթրիքը հովանաւորած էին Փայլածու եւ Շողիկ Դաւիթեան՝ Մանուէլ Դաւիթեանի մահուան 10ամեակին եւ Տիոնիսիա Դաւիթեանի մահուան հնգամեակին առիթով։ Յաջորդ ընթրիքը տեղի պիտի ունենայ Սեպտեմբերին։
Շաբաթ, 15 Յունիսին, նոյն Արանց ակումբը Քրանսթընի «Օքլընտ» գերեզմանատան մէջ հովանաւորեց ընդհանուր գերեզմանօրհնէք մը։ Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Տ. Գաբրիէլ քհնյ. Նազարեան կատարեց արարողութիւնը՝ Արա Ա. սրկ. Նալպանտեանի եւ կիսասարկաւագ Արի Նալպանտեանի օժանդակութեամբ, գերեզմանատան հայկական բաժնին մէջ։ Քրանսթընի քաղաքապետ Ալլըն Ֆանկ, որ Ռոտ Այլընտի հայ համայնքին մշտապէս զօրավիգ կը կանգնի, խօսք առաւ քաղաքին անունով։  
Արանց ակումբը 2016ի գարնան, այս մոռցուած գերեզմանատան մէջ, ֆութպոլի դաշտի մը ծաւալով բաժին մը որդեգրած է ու բծախնդրօրէն խնամած։ Ակումբը արձանագրած է շուրջ 300 հայկական անուններ, որոնք թաղուած են այդ գերեզմանատան մէջ։ Շուրջ 55 անդամներ ու բարեկամներ իրենց օժանդակութիւնը բերած են այս ծրագրին, եւ շրջանի բոլոր հոգեւորականներն ու սարկաւագները հրաւիրուած են տարեկան գերեզմանօրհնէքին մասնակցելու։
ՄԵՐ ԴՊՐՈՑՆԵՐԷՆ
«ՅՈՎՆԱՆԵԱՆ» ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՒԱՐՏՆԵՐԸ
Առաջնորդական փոխանորդ եւ Ս. Վարդանանց (Ռիճֆիլտ, Նիւ Ճըրզի) եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ՝ Գերպ. Տ. Սահակ Ծ. վրդ. Եմիշեան օրհնութիւնը տուաւ «Յովնանեան» վարժարանի 8րդ դասարանի շրջանաւարտից հանդիսութեան, Ուրբաթ, 14 Յունիսին։ Հայր Սուրբը շնորհաւորեց շրջանաւարտները եւ իր գնահատանքի խօսքը արտայայտեց տնօրէնութեան, ուսուցիչներուն, ծնողներուն եւ հոգաբարձուներուն։ Նկարին մէջ՝ Հ. Սահակ եւ վարժարանի այս տարուան շրջանաւարտները։
ՌԷՅՍԻՆԻ ՇԱԲԱԹՕՐԵԱՅ ԵՒ ԿԻՐԱԿՆՕՐԵԱՅ ՎԱՐԺԱՐԱՆՆԵՐՈՒ ՇՐՋԱՆԱՒԱՐՏՆԵՐԸ
Աշակերտները, իրենց ուսուցիչները եւ հոգեւոր հովիւ՝ Տ. Տարօն Ա. քհնյ. Ստեփանեան՝ Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ
Կիրակի, 16 Յունիսին, յաւարտ Ս. Պատարագին, Ռէյսինի (Ուիսքանսըն) Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ շաբաթօրեայ եւ կիրակնօրեայ վարժարաններու աշակերտները, ծնողներ եւ ծխականներ մասնակցեցան ամավերջի հանդէսին եւ Հայրերու Օրուան տօնակատարութեան։
«ՍԻԱՄԱՆԹՕ» ԼՍԱՐԱՆ
Շաբաթ, 8 Յունիսին, «Սիամանթօ» լսարանը եզրափակեց տարին Նիւ Ճըրզիի մէջ։ Նկարին մէջ՝ Նաթալի Քէյվանեան (շրջանաւարտ) եւ Ալեքս Վարդանեան՝ Ուս. Խորհուրդի տնօրէն՝ դոկտ. Վարդան Մատթէոսեանի հետ:
Ս. ՎԱՐԴԱՆԱՆՑ (ՆԻՒ ՃԸՐԶԻ) ԿԻՐԱԿՆՕՐԵԱՅ ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ ՇՐՋԱՆԱՒԱՐՏՆԵՐԸ
Լիաննա Իսախանեան եւ Անճելա Թրոցօ՝ Նիւ Ճըրզիի Ս. Վարդանանց կիրակնօրեայ վարժարանի շրջանաւարտները, Տ. Կոմիտաս Ա. քհնյ. Պաղսարեանի կողքին
ՄԻՍԱՔ ՄԵԾԱՐԵՆՑ (մահ՝ 22 Յունիս, 1908)

Թոքախտը արդի հայ գրականութեան մեծ թշնամիներէն մէկը եղած է, քանի մը փայլուն բանաստեղծներու կեանքը հնձելով` իրենց ծաղիկ տարիքին։ Անոնցմէ մէկը եղած է Միսաք Մեծարենցը։

Միսաք Մեծատուրեան ծնած է 19 Յունուար, 1886ին, Ակն գաւառի Բինկեան գիւղը (Խարբերդ)։ Արածանի (արեւմտեան Եփրատ) գետի ձախ ափին գտնուող գիւղը վայրի բնութեամբ ու գեղատեսիլ վայրերով շրջապատուած էր, ինչ որ խորապէս տպաւորած է ապագայ բանաստեղծը եւ դարձած՝ հոյակապ քնարական բանաստեղծութիւններու աղբիւր։

Վեց տարեկանին, Միսաք սկսած է ուսման` տեղական «Մեսրոպեան» վարժարանին մէջ, բայց իր ներամփոփ նկարագիրը չէ օգնած իրեն։ Բարեկեցիկ դիրք ունեցող Մեծատուրեանները 1895ին փոխադրուած են Սեբաստիա, եւ Միսաք շարունակած է իր ուսումը նախ՝ տեղական «Արամեան» վարժարանէն ներս, իսկ տարի մը ետք՝ Մարզուանի «Անաթոլիա» քոլէճին մէջ, իբրեւ գիշերօթիկ աշակերտ։ Ընկերային աւելի խոր շփում հաստատելով, նաեւ մասնակցած է աշակերտական թատերական ներկայացումներու եւ խորունկ հետաքրքրութիւն ցուցաբերած՝ գեղարուեստական գրականութեան հանդէպ։ Իր առաջին գրական նախափորձերը կատարած է այս ժամանակ։ Ըստ կարգ մը յուշագիրներու, բանաստեղծութիւն գրած է իր ննջասենեակի պատերուն եւ իր եղբօր առեւտրական թերթերուն ետեւի էջերուն վրայ։

Մեծարենցի կեանքին մէջ, 1901 թուականը ճակատագրական եղած է։ Խումբ մը թուրք տղաք զինք շփոթած են հակառակորդի մը հետ եւ ծեծած ու դանակահարած են, ու որպէս հետեւանք, բանաստեղծը թոքախտաւոր դարձած է։ Քանի մը ամիս բուժուած է Սուրբ Յակոբ վանքին մէջ։ 1901-1902ին Մեծարենց իբրեւ հսկիչ աշխատած է իր եղբօր ու եղբօրորդիին առեւտրական տան մէջ։

1902ին Մեծարենց մեկնած է Պոլիս, ուր իր հայրը տարիներէ ի վեր կ՚աշխատէր։ Իր ամբողջ մանկութիւնը անցուցած էր՝ առանց հայրը տեսնելու։ Ան իր ուսումը շարունակած է Ազգային Կեդրոնական վարժարանին մէջ, սերտելով՝ հայոց պատմութիւն, հայ եւ համաշխարհային գրականութիւն, ֆրանսերէն եւ անգլերէն։ Սակայն, հիւանդութիւնը զինք ստիպած է ուսումը անաւարտ ձգել 1905ին։

1903ին բանաստեղծը սկսած էր քերթուածներ հրատարակել պոլսահայ մամուլին մէջ տարբեր գրչանուններով, մինչեւ որ 1905ին որդեգրած է Միսաք Մեծարենց անունը։ 1907ին հրատարակած է երկու բանաստեղծական հաւաքածոներ՝ «Ծիածան» եւ «Նոր տաղեր»։

Մեծարենցի գրական ժառանգութիւնը բաղկացած է աւելի քան 130 քնարերգական բանաստեղծութիւններէ, որոնք բացառիկ զգայնութիւն եւ լեզուական հարուստ մշակոյթ ցոյց կու տան, տասնեակ մը արձակ բանաստեղծութիւններէ եւ պատմուածքներէ, ու քանի մը գրական փորձագրութիւններէ, որոնց մէջ բացատրած է իր ստեղծագործական սկզբունքները եւ ինքզինք պաշտպանած է թշնամական քննադատութիւններէ։ Հրատարակած է նաեւ շարք մը թարգմանութիւններ (Ճէֆրի Չօսըր, Ռատիարտ Քիփլինկ եւ Օսկար Ուայլտ)։

Հակառակ իր բարեկամներուն եւ ընտանիքին ցուցաբերած խնամքին ու ջանքերուն, Մեծարենց իր մահկանացուն կնքած է Պոլսոյ մէջ, 22 Յունիս, 1908ին։ Անոր բանաստեղծական ժառանգութիւնը, սակայն, խորունկ ազդեցութիւն ձգած է հայ գրագէտներու սերունդներուն վրայ։

Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ ( www.armenianprelacy.org ). 
ՆԱՄԱԿՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ
Ազգ. Առաջնորդարանի որբերու հովանաւորութեան ծրագիրը հաստատուած է 1993ին եւ կը շարունակէ հանդիսանալ Առաջնորդարանիս Հայաստանի ու Արցախի ծրագիրներուն առանցքը։ Ծրագրին մաս կը կազմէ հովանաւորուած երեխաներուն թղթակցութիւնը իրենց հովանաւորին հետ։ Պարբերաբար այդ նամակներէն նմոյշներ կը ներկայացնենք “Crossroads”ի մէջ։ Երեխաներուն ինքնութիւնը պահպանելու համար, միայն անոնց անունը կու տանք։ 
Բարեւ, իմ շատ սիրելի բարերարներ, տէր եւ տիկին Ճգնաւորեաններ։

Ձեզ է գրում Անի ...։ Ես ուզում եմ իմ շնորհակալութիւնը յայտնել Ձեզ այն ամէնի համար, ինչ անում էք մեր ընտանիքի համար։ Սիրելի բարերարներ, դուք այնքան բան էք անում մեզ համար, որ ինձ թւում է թէ կամայ թէ ակամայ դարձել էք մեր ընտանիքի ամենահարազատ բարեկամները։

Ես Ձեզ անձնապէս չեմ ճանաչում, բայց գիտեմ, որ դուք ունէք մաքուր հոգի եւ շատ մեծ սիրտ։

Սիրելիներս, ասեմ Ձեզ, որ ստացել եմ Ձեր ուղարկած 100 (հարիւր) ամերիկեան դոլլարը, որի համար անչափ երախտապարտ ենք Ձեզ։

Ուզում եմ իմ շնորհակալական բարեմաղթանքները յղել Ձեզ, ցանկանալ Ձեզ անսահման առողջութիւն։ Թող Աստուած պահի եւ պահպանի ամուր Ձեր ընտանիքը։
Մենք շատ սիրում ենք Ձեզ։

Սիրով՝ Անի
ՀՈՎԱՆԱՒՈՐՆԵՐ ԿԸ ՓՆՏՌՈՒԻՆ
Հովանաւորութեան սպասող որբեր ունինք ներկայիս մեր ցուցակին մէջ։ Եթէ անոնցմէ մէկուն հովանաւոր դառնալու փափաքը ունիք, հաճեցէք կապուիլ Ազգ. Առաջնորդարանին հետ՝ Սոֆիին դիմելով կա՛մ ելեկտրոնային նամակով ( sophie@armenianprelacy.org ) եւ կա՛մ հեռաձայնով (212-689-7810)։  
ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՅՑ
10-23 Յունիս —Արեգ Էլիբէկանի «Կեանքի գոյները» անունով ցուցահանդէս՝ Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ «Ճան Փաշալեան» սրահ։ Երկուշաբթի-Ուրբաթ, ժամը 12էն 4:00, Կիրակի, ժամը 11էն։

23 Յունիս —Ճաշկերոյթ՝ Նիւ Պրիթընի Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ Տիկնանց Միութեան կազմակերպութեամբ։

30 Յունիս-7 Յուլիս —«Ս. Գրիգոր Տաթեւացի» ամառնային ծրագիրը՝ 13-18 տարեկան պատանիներու համար, տեղի պիտի ունենայ St. Mary of Providence կեդրոնին մէջ (Էլվըրսըն, Փենսիլվենիա), կազմակերպութեամբ՝ Ազգ. Առաջնորդարանի Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Բաժանմունքին։ Տեղեկութիւններու համար՝ arec@armenianprelacy.org կամ 212-689-7810։

13 Յուլիս —“Hye Summer Night Dinner-Dance”՝ Ս. Վարդանանց Տիկնանց Միութեան կողմէ (Փրաւիտընս, Ռոտ Այլընտ), Crowne Plaza Hotel (Ուորուիք)։ Տեղեկութիւններու համար՝ Ճոյս Պաղտասարեան, 401-434-4467։

9-12 Հոկտեմբեր —Սրբոց Թարգմանչաց տօնին առիթով, Արեւելեան, Արեւմտեան եւ Գանատական թեմերու եկեղեցականաց համաժողով տեղի պիտի ունենայ՝ Մոնթեպելլոյի մէջ (Գալիֆորնիա)։ Մանրամասնութիւնները՝ յետագային։

12 Հոկտեմբեր —Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ 60ամեակի շարունակութիւն՝ Էլի Պէրպէրեանի եւ իր նուագախումբին մասնակցութեամբ։  Տեղեկութիւններու համար՝ 201-943-2950։

19 Հոկտեմբեր —«Ամերիկայի հայ բարեկամներ» կազմակերպութիւնը կը հովանաւորէ տարեկան «Հայ Քէֆ 5» պարահանդէսը, Double Tree by Hilton պանդոկ, Անտովըր (Մեսեչուսեթս)։ 

17 Նոյեմբեր —Յատուկ ձեռնարկ մը, կազմակերպութեամբ՝ Ազգ. Առաջնորդարանին։ Մանրամասնութիւնները՝ յետագային։

Follow us on Social Media
The Armenian Prelacy 
Tel: 212-689-7810 ♦ Fax: 212-689-7168 ♦ Email: email@armenianprelacy.org

Visit the Catholicosate webpage at  http://www.armenianorthodoxchurch.org/en/