24 Հոկտեմբեր, 2019
ՍԿՍԻՆՔ ԱՂՕԹՔՈՎ
Այս շաբթուան “Crossroads”ին համար, Ամենայն Սրբոց եկեղեցւոյ (Կլենվիւ, Իլինոյ) դպիր եւ Դանիէլ Վարուժան շաբաթօրեայ վարժարանի աշակերտ Գարուն Գրիգորեան կը կարդայ Ս. Ներսէս Շնորհալիի «Հաւատով խոստովանիմ»ի վեցերորդ աղօթքը։


ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀԱՅՐԸ ՈՒԱՅԹԸՆԶՎԻԼ ՊԻՏԻ ՃԱՄԲՈՐԴԷ
Թեմիս բարեջան առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան արք. Դանիէլեան, պիտի ճամբորդէ Ուայթընզվիլ (Մասաչուսեթս), ուր Կիրակի, 27 Հոկտեմբերին պիտի պատարագէ ու քարոզէ Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ մէջ՝ ծուխի 62ամեակին առիթով։ Այնուհետեւ, Սրբազան Հայրը պիտի նախագահէ յատուկ ճաշկերոյթին, որ տեղի պիտի ունենայ The Highfields Golf and Country Clubին մէջ (Կրաֆթըն, Մասաչուսեթս)։ 

ԳՈՀԱԲԱՆՈՒԹԵԱՆ ՕՐՈՒԱՆ ՈՒՇԱԴՐՈՒԹԻՒՆԸ ՊԻՏԻ ՍԵՒԵՌԻ
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՈՒ ԱՐՑԱԽԻ ՄԷՋ ԲԱՐԵՍԻՐԱԿԱՆ ԾՐԱԳԻՐՆԵՐՈՒ ՎՐԱՅ
17 Նոյեմբերի Գոհաբանութեան Օրուան տոմսակներու եւ նուիրատուութիւններու ժամկէտը շատ մօտ է։ Վերջին վայրկեանին մի՛ սպասէք, որովհետեւ կ՚ակնկալուի, որ ճաշկերոյթին տոմսակները սպառին։ 
Ամէն տարի, «Առաջնորդարանի Գոհաբանութեան Օր»ը շեշտը պիտի դնէ Ազգ. Առաջնորդարանի բազմակողմանի առաքելութեան մէկ երեսին վրայ։ Այս նոր աւանդութեան հիմքը պիտի դրուի Կիրակի, 17 Նոյեմբերին։ Որպէս օրուան սկիզբ, Անուշաւան Արքեպիսկոպոս պիտի պատարագէ Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ մէջ (Տակլըսթըն), առաւօտեան ժամը 10:30ին։ Յաւարտ Ս. Պատարագի, Գոհաբանութեան ճաշկերոյթը տեղի պիտի ունենայ՝ Terrace on the Parkի մէջ (Քուինզ, Նիւ Եորք)։ Հիւրասիրութիւնը պիտի սկսի ժամը 2:00ին, իսկ ճաշկերոյթն ու յայտագիրը՝ ժամը 3:00ին։

Առաջնորդ Սրբազան Հայրը բացատրեց, որ «Առաջնորդարանի Գոհաբանութեան Օր»ը յղացուած է «մեր ժողովուրդին, առանց բացառութեան, շնորհակալութիւն յայտնելու՝ Առաջնորդարանի հովանաւորած ծրագիրներուն՝ անոր բերած անսակարկ նուիրումին համար։ Հետեւաբար, ամէն տարի յատուկ ուշադրութիւն պիտի դարձնենք տարբեր ծրագրի մը։ Առաջին ձեռնարկին որոշած ենք մեծարել հայրենիքի մէջ, Առաջնորդարանին կողմէ հաստատուած «Մեծն Ներսէս» Բարեգործական ու Ընկերային Կազմակերպութեան բերած ծառայութիւնը Հայաստանի ու Արցախի մեր ժողովուրդին։ Թէեւ այս աշխատանքին արմատները կը հասնին մինչեւ 1988ի երկրաշարժը, բարեգործական գրասենեակին պաշտօնական հաստատումը տեղի ունեցաւ աւելի քան 25 տարի առաջ։ Արդարեւ, «Մեծն Ներսէս» պաշտօնապէս նշած է իր 25ամեակը։ Հետեւաբար, Նոյեմբեր 17ին պիտի նշենք անոր 25 + 1 տարեդարձը, այսինքն՝ Հայաստանի ու Արցախի մէջ 26 տարուան սիրոյ գործը»։

Ձեր տեղերը պահելու կամ նուիրատուութիւն կատարելու համար,  սեղմեցէք այստեղ։  Կամ, եթէ կը նախընտրէք, հեռաձայնեցէք Ազգ. Առաջնորդարանի գրասենեակ (212-689-7810)։

ՀԱՅ ԱՒԵՏԱՐԱՆՉԱԿԱՆ ԸՆԿԵՐԱԿՑՈՒԹԵԱՆ ՆԵՐԿԱՅԱՑՈՒՑԻՉՆԵՐ
ԱՅՑԵԼԵՑԻՆ ԱՌԱՋՆՈՐԴ ՍՐԲԱԶԱՆ ՀՕՐ
  Հինգշաբթի, 24 Հոկտեմբերի առաւօտեան, Անուշաւան Արքեպիսկոպոս ընդունեց Ամերիկայի Հայ Աւետարանչական Ընկերակցութեան (AMAA) ղեկավարներու այցելութիւնը։ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը եւ հիւրերը սիրալիր տեսակցութիւն մը ունեցան՝ ամերիկահայ համայնքի բարելաւման ուղղութեամբ շինիչ գաղափարներու փոխանակումով։ Նկարին մէջ՝ ձախէն աջ, տիկ. Սոնա Խանճեան, պրն. Զաւէն Խանճեան՝ Աւետարանչական Ընկերակցութեան գործադիր տնօրէն եւ գլխաւոր գործադիր պաշտօնատար, Անուշաւան Արքեպիսկոպոս, եւ Ընկերակցութեան վարչութեան անդամուհիներ` տիկ. Պերճուհի Կիւլէսէրեան եւ տիկ. Սեդա Նալպանտեան։ 

ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՉԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
ԿԻՐԱԿԻ, 27 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ
Է. ԿԻՐԱԿԻ ԽԱՉՎԵՐԱՑԷՆ ԵՏՔ
 
ԱՒԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՄԱՏԹԷՈՍԻ 24:27-36

Որովհետեւ Մարդու Որդին պիտի գայ կայծակի նման, որ երբ փայլատակէ՝ կը լուսաւորէ ամբողջ երկնակամարը, արեւելքէն արեւմուտք: Անգղները կը հաւաքուին հոն՝ ուր դիակ կայ:

Նեղութեան այդ օրերէն անմիջապէս ետք արեւը պիտի խաւարի եւ լուսինը այլեւս պիտի չփայլի. երկինքէն աստղերը պիտի իյնան եւ երկնային մարմինները պիտի սասանին: Ապա Մարդու Որդիին նշանը պիտի երեւի երկինքի մէջ, եւ աշխարհի բոլոր ժողովուրդները պիտի ողբան, երբ տեսնեն Մարդու Որդին, որ կու գայ ամպերուն վրայ բազմած՝ զօրութեամբ եւ մեծ փառքով: Երբ մեծաձայն փողը հնչէ, ան իր հրեշտակները պիտի ղրկէ, որպէսզի հաւաքեն իր ընտրեալները աշխարհի չորս կողմերէն, երկինքի մէկ ծայրէն մինչեւ միւսը:

Թզենին ձեզի թող օրինակ ըլլայ: Երբ տեսնէք որ անոր ճիւղերը կը կակուղնան եւ տերեւ կ’արձակեն, գիտէք թէ ամառը մօտ է: Նոյնպէս ալ, երբ բոլոր ըսածներս կատարուին, գիտցէք թէ Մարդու Որդիին գալուստը մօտ է եւ արդէն հասնելու վրայ է: Վստահ եղէք, որ այս սերունդը չանցած՝ ասոնք բոլորը պիտի պատահին: Նոյնիսկ եթէ երկինքն ու երկիրը անհետանան, խօսքերս պիտի չանհետանան:

Սակայն ո՛չ ոք գիտէ թէ ե՛րբ պիտի գայ այդ օրը կամ ժամը. ո՛չ երկինքի հրեշտակները, ո՛չ ալ Որդին, բայց միայն՝ Հայրը


 Ա. ԹՈՒՂԹ ԿՈՐՆԹԱՑԻՆԵՐՈՒՆ 1:18-24

Խաչին մասին քարոզութիւնը յիմարութիւն կը թուի կորուստի ճամբուն մէջ գտնուողներուն համար, մինչ մեզի՝ փրկութեան ճամբուն մէջ գտնուողներուս համար Աստուծոյ զօրութիւնն է անիկա: Արդարեւ մարգարէութեան մէջ գրուած է.-
«Իմաստուններուն իմաստութիւնը պիտի խափանեմ,
խելացիներուն խելքը պիտի կորսնցնեմ»:

Այն ատեն ո՞ւր պիտի մնան իմաստունները կամ ուսեալները եւ կամ այս աշխարհի հարցերը քննողները: Չէ՞ որ Աստուած ցոյց տուաւ՝ թէ այս աշխարհի իմաստութիւնը յիմարութիւն է: Որովհետեւ աշխարհը իր ունեցած իմաստութեամբ չկրցաւ ճանչնալ զԱստուած եւ անոր իմաստութիւնը, ուստի Աստուած ուզեց յիմարութիւն համարուած խաչին քարոզութեամբ փրկել անոնք՝ որ կը հաւատան: Եւ թէպէտ Հրեաներ հրաշք կ’ուզեն, իսկ Յոյներ իմաստութիւն կը փնտռեն, մենք խաչուած Քրիստոսը կը քարոզենք, որ գայթակղութիւն է Հրեաներուն համար եւ յիմարութիւն՝ հեթանոսներուն համար, թէպէտ նոյն այդ Հրեաներէն ու Յոյներէն կանչուածներուն եւ դարձի եկածներուն համար՝ անիկա Քրիստոսն է, Աստուծոյ զօրութիւնը եւ Աստուծոյ իմաստութիւնը :

ՃՇ. ԸՆԹԵՐՑՈՒՄ
Ես. 33:22-34
Իմ. Սող. 14:1-8

ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ 12 ՍՈՒՐԲ ՎԱՐԴԱՊԵՏՆԵՐԸ 
Շաբաթ, 26 Հոկտեմբերին, Հայց. Եկեղեցին կ՚ոգեկոչէ Ընդհանրական Եկեղեցւոյ տասներկու սուրբ վարդապետները՝ Ռէթէոս, Դիոնեսիոս, Սեղբեստրոս, Աթանաս, Կիւրեղ Երուսաղէմացի, Եփրեմ Խուրի Ասորի, Բարսեղ Կեսարացի, Գրիգոր Նիւսացի, Գրիգոր Աստուածաբան, Եպիփան Կիպրացի, Յովհան Ոսկեբերան եւ Կիւրեղ Աղեքսանդրիացի։   

ԳԻՒՏ ԽԱՉԻ ՏՕՆ
Կիրակի, 27 Հոկտեմբերին , Հայց . Եկեղեցին Խաչի Գիւտի տօնը կը նշէ։ Կոստանդին կայսեր բարեպաշտ մայրը՝ Հեղինէ կայսրուհին , փափաքեցաւ Երուսաղէմ այցելել եւ Յիսուսի ոտք դրած վայրերուն ծանօթանալ։ Ըստ որոշ պատումներու , Յուդա անունով իրազեկ հրեայ մը ցոյց տուած էր Գողգոթան , որ բոլորովին աննշան ու անտեսուած վայր մը դարձած էր։ Կայսրուհիի ցուցմունքին հետեւելով , խումբ մը գործաւորներ պեղումներ կատարեցին եւ երեք փայտեայ խաչեր գտան։ Բուն խաչը ճշդելու համար , երեք խաչերը իրերայաջորդ կերպով զետեղուեցան նոր մահացած երիտասարդի մը մարմնին վրայ։ Երիտասարդը վերակենդանացաւ անոնցմէ մէկուն շնորհիւ, ու այդպէս ճշդուեցաւ , որ ա՛յդ էր բուն Խաչը։ Այս դէպքը կը յիշուի 26 Հոկտեմբերի ամենամօտ Կիրակի օրը , որ կրնայ տարուբերիլ 23 ու 29 Հոկտեմբերի միջեւ։

Խաչը, որ լայնօրէն տարածուած է մեր արուեստին մէջ, սքանչելի գործերու ստեղծումին առիթ հանդիսացած է։ Պատիժի ու մահուան երբեմնի միջոցը դարձած է՝ փրկութեան ու յաղթանակի խորհրդանիշ։

Խաչի Գիւտին նուիրուած շարականին երկրորդ տունը կ՚ըսէ .
Անճառելի երեւումն երեւեալ դշխոյին , յատենի յԵրուսաղէմ խնդրէր զպատուական փայտ խաչին , յոր զՄեսիայն բեւեռեցին։ Մեծասաստ հրամանաւն ժողովեալ հրէից , ցուցանելով նմա զպատուական փայտ խաչին , յոր ելեալ բարձրացաւ արարիչն արարածոց։ Ընդ յայտնիլ սրբոյ խաչին ի տեղւոջն սրբութեան բուրմամբ անուշահոտ խնկոց , եւ լցան տիեզերք մեծապէս պարգեւօք ։

( Անճառելի տեսիլ մը երեւնալով թագուհիին , Երուսաղէմի մէջ ատեան կազմած կը փնտռէր խաչափայտը, որուն վրայ Մեսիան գամեցին։ Մեծասաստ հրամանով հրեաները հաւաքուեցան , ցոյց տուին անոր պատուական խաչափայտը , որուն վրայ բարձրացուցին արարածները ստեղծողը։ Երբ սուրբ խաչը յայտնուեցաւ՝ սրբատեղիին մէջ անուշահոտ խունկեր բուրեցին , եւ տիեզերքը առատ շնորհքներով լեցուեցաւ)։
Այս շաբաթ նաեւ կը յիշուին. 
Հինգշաբթի, 24 Հոկտեմբեր. Սուրբ Խարիթեանները՝ Արտեմ, Քրիստափոր, Կալինիկէ եւ Ակիւլինէ։ 
Երկուշաբթի, 28 Հոկտեմբեր. Ս. Անաստաս քահանայ, Վարոս, Թէոդիտէ եւ իր երեք զաւակները։
Երեքշաբթի, 29 Հոկտեմբեր. Ս. Սեւերիանոս Սեբաստացի եւ Ս. Հիպերիքեանները։ 

ՍԵՄԻՆԱՐ՝ ՄԿՐՏՈՒԹԵԱՆ ՄԱՍԻՆ
Շաբաթ, 2 Նոյեմբերին, Քրիստոնէական Դաստիարակութեան Բաժանմունքի վարիչ՝ Շանթ Ա. սրկ. Գազանճեան, միօրեայ սեմինար մը պիտի վարէ՝ «Մկրտութիւն-Դրոշմ. Մեր քրիստոնէական կեանքի հիմքը» նիւթին շուրջ, Ռէյսինի (Ուիսքանսըն) Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ մէջ։ Տեղեկութիւններու եւ արձանագրութեան համար՝ հեռաձայնել տիկ. Շիրլի Սարեանին՝ 414-282-1919 թիւին։
ՄԵՐ ԴՊՐՈՑՆԵՐԷՆ
ԴԱՆԻԷԼ ՎԱՐՈՒԺԱՆ ՎԱՐԺԱՐԱՆԸ ԿԸ ՆՇԷ
ՄԵՐ ԱՅԲՈՒԲԵՆԻՆ ՏԱՐԵԴԱՐՁԸ 
Հայոց այբուբենի տօնը
Տարեդարձի տօնակատարութենէն տեսարան մը 
Ամենայն Սրբոց եկեղեցւոյ (Կլենվիւ, Իլինոյ) Դանիէլ Վարուժան շաբաթօրեայ վարժարանը անցեալ 5 Հոկտեմբերին տօնեց հայկական այբուբենի ծնունդը եւ ոգեկոչեց Ս. Մեսրոպ Մաշտոցն ու Սուրբ Թարգմանիչները։ Յատուկ օր մըն էր աշակերտներուն համար, որոնք կարճ յայտագիր մը ներկայացուցին՝ արտասանութիւններով, տառերու տողանցքով եւ երգերով։ Այնուհետեւ, հիւրասիրուեցան պաղպաղակով ու անուշեղէններով։ 
ԻՒՐԱՅԱՏՈՒԿ ՁԵՌՆԱՐԿ ՄԸ ՆԻՒ ՃԸՐԶԻԻ ՄԷՋ
Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ կիրակնօրեայ վարժարանի աշակերտներն ու իրենց բարեկամները 
Կիրակի, 13 Հոկտեմբերին, Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ (Ռիճֆիլտ, Նիւ Ճըրզի) կիրակնօրեայ վարժարանը տարբեր պաղպաղակներ ճաշակեց՝ «Պաղպաղակի ու բարեկամ մը բերելու օր»ուան ընթացքին։ Այս տարեկան ձեռնարկը հովանաւորուած է պրն. Նուպար Պոյաճեանին կողմէ։ Անոր միջոցաւ, հնարաւոր աշակերտներ կը ծանօթանան կիրակնօրեայ վարժարանին եւ նոր բարեկամութիւններ կը ստեղծուին։ 
ՆԱՄԱԿ ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ
Ազգ. Առաջնորդարանի որբերու հովանաւորութեան ծրագիրը հաստատուած է 1993ին եւ կը շարունակէ հանդիսանալ Առաջնորդարանիս Հայաստանի ու Արցախի ծրագիրներուն առանցքը։ Հովանաւորուած երեխաները կանոնաւորապէս կը թղթակցին իրենց հովանաւորին հետ։ Անոնց նամակներէն նմոյշներ կը ներկայացնենք՝ միայն անունները յիշելով, ինքնութիւնը գաղտնի պահելու համար։

Այս շաբթուան նամակը գրած է Գայիանէն, որ կը վայելէ տէր եւ տիկ. Վահէ Տոմպալակեանի հովանաւորութիւնը։ Տոմպալակեան ամոլը տարիներ առաջ սկսած էր՝ բազմաթիւ հովանաւորուած երեխաներով։ Անոնք ներկայիս 150 որբ երեխաներ կը հովանաւորեն Ազգ. Առաջնորդարանիս ծրագրին միջոցով։ 

Բարեւ ձեզ, յարգելի բարերար։ Ես Գայիանէ ……….. եմ։ Ապրում եմ Երեւան քաղաքում՝ փոքր եղբօրս եւ տատիկիս հետ։ Եղբայրս ինձնից երկու տարի փոքր է, իսկ տատիկս եօթանասունութ տարեկան է։

Ես տասնեօթ տարեկան եմ։ Սովորում եմ Երեւանի Ն. Աճեմեանի անուան N 2 տարածաշրջանային պետական քոլէջում՝ «մէնէջմենթ» մասնագիտութեան 3րդ կուրսում։ Այս տարի աւարտում եմ քոլէջը եւ պատրաստւում եմ ընդունուել բարձրագոյն ուսումնական հաստատութիւն։ Սովորելու հետ մէկտեղ փորձում եմ հասցնել կենցաղային գործեր եւ օգնել ընտանիքիս տարբեր հարցերում։

Ազատ ժամանակ սիրում եմ նկարել, կարդալ, ֆիլմ դիտել։ Նախընտրում եմ ժամանակս ռացիոնալ եւ օգտակար օգտագործել՝ այդ իսկ պատճառով նախընտրութիւնս տալիս եմ մասնագիտական գրականութիւն կարդալով։
Ծնողներս մահացել են տարիներ առաջ եւ տատիկս զբաղւում է իմ եւ եղբօրս խնամակալութեամբ։

Յարգանքներով՝

ՀՈՎԱՆԱՒՈՐ Կ՚ՈՒԶՈՒԻ
Եթէ կ՚ուզէք Ազգ. Առաջնորդարանի ցուցակին մէջ սպասող որբ երեխայ մը հովանաւորել,  սեղմեցէք այստեղ արագ ու դիւրին առցանց հովանաւորութեան համար։ Այլապէս, կրնաք Առաջնորդարանիս հետ կապուիլ ելեկտրոնային նամակով (sophie@armenianprelacy.org) կամ հեռաձայնով (212-689-7810)՝ դիմելով Սոֆիին։   
ՄԵՐ ԾՈՒԽԵՐԷՆ
ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍԻ ԱՅՑԵԼՈՒԹԻՒՆԸ ՌԷՅՍԻՆ
Անուշաւան Արքեպիսկոպոս՝ Ռէյսինի Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ ծխականներու հետ 
Անցեալ շաբաթավերջը յիշարժան էր Ռէյսինի (Ուիսքանսըն) Ս. Յակոբ եկեղեցւոյ համար։ Անուշաւան Արքեպիսկոպոս պատարագեց ու քարոզեց, այնուհետեւ օծելով նորահաստատ պատկերազարդ պատուհանները։ Այս նոր պատուհաններուն նուիրատուներն են՝ Ճուլի Տէր Կարապետեան, Սէմ սրկ. Պչաքլեան, Լիւսի Պչաքլեան եւ Հելըն Նելսըն։ Առաջնորդ Սրբազան Հայրը նաեւ նախագահեց ծուխի տարեդարձի ճաշկերույթին եւ հոգեւոր հովիւ՝ Տ. Տարօն Ա. քհն. Ստեփանեանին քահանայական ձեռնադրութեան 25 ամեակին։ Ճաշկերոյթի ընթացքին, պրն. Սէմ Սամուէլեան Ազգ. Առաջնորդարանի գնահատագրի մը արժանացաւ։
Առաջնորդ Սրբազան Հայրը կ՚օծէ նոր պատուհանները 
Հ. ՅԱԿՈՎԲՈՍ ՏԱՇԵԱՆ ( ծնունդ՝ 25 Հոկտեմբեր , 1866)
Մխիթարեան միաբանութեան վիեննական ճիւղը, հիմնուած՝ 1811ին, յատկանշուած է իր գիտական վաստակով, որուն ցոլացումը կարելի է գտնել անոր հրատարակութիւններուն եւ յատկապէս «Հանդէս Ամսօրեայ» պարբերականին մէջ, որ աւելի քան 130 տարիէ ի վեր լոյս կը տեսնէ։ Վիեննայի Մխիթարեաններու այդ ոսկեդարու գլխաւոր անուններէն մէկն էր Հ. Յակովբոս Տաշեան, որ հայագիտութիւնը հարստացուց կարեւոր հրատարակութիւններով՝ 45 տարուան գիտական արտադրութեան ընթացքին։

Բուն անունով՝ Փրանկիսկոս Թաշճեան, ապագայ հայագէտը ծնած է Կարին (Էրզրում) նահանգի Արծաթի գիւղը, 5 Հոկտեմբեր, 1866ին։ Տարրական ուսումը Կարնոյ ծխական դպրոցը ստանալէ ետք, 1880ին ծնողքը զինք ղրկած է Վիեննայի Մխիթարեան ընծայարանը։ 1883ին ուխտ ըրած է իբրեւ նորընծայ՝ Յակովբոս անունը առնելով, իսկ 1885ին միաբանութեան անդամակցած է։ 1889ին ուսումը աւարտելով, քահանայական ձեռնադրութիւնը ստացած է եւ կարգուած՝ փիլիսոփայութեան եւ հայոց լեզուի ուսուցիչ վանքի կրթարանին մէջ։ Իր առաջին գործերը «Թաշճեան» ստորագրելէ ետք, 1891ին Տաշեան հայեցի մականունը որդեգրած է։

Սորվելու երկաթեայ կամքով օժտուած, Հ. Յակովբոս Տաշեան հայ լեզուի, պատմութեան, աշխարհագրութեան ու գրականութեան համապարփակ գիտութեան տիրացած է, ինչպէս նաեւ՝ տասնեակ մը հին եւ նոր լեզուներու։ Ինչպէս իր կրտսեր պաշտօնակիցը՝ Հ. Ներսէս Ակինեան գրած է, «չյաճախեց բարձրագոյն դպրոցներ, բայց մոգեց իր հմտութիւնը համալսարանական ուսուցիչներ եւ ուսուցչապետներ»։  

1893-1909 ին այցելած է Վենետիկ, Պերլին, Կ. Պոլիս, Զմիւռնիա եւ Կարին՝ գիտական առաքելութեամբ։ 1909-1912ին Պոլսոյ Մխիթարեան վանատան մեծաւոր կարգուած է։ Վիեննա վերադառնալով 1912ին, միաբանութեան Վարչական Ժողովի անդամ եղած է։

Տաշեան 25 տարեկանին հրատարակած է Վիեննայի արքայական գրադարանի հայկական ձեռագիրներու ցուցակը, որուն հետեւած է Վիեննայի Մխիթարեան միաբանութեան ցուցակը (1895), զոր կազմած է երկու տարուան մէջ, ընդգրկելով 573 ձեռագրեր՝ հանրագիտարանային բնոյթի տեղեկութիւններով իւրաքանչիւր միաւորի մասին։ Անոր ցուցակագրութեան եղանակը «Տաշեան ոճ» անունով՝ ծանօթ դարձած է հայ բանասիրութեան մէջ։

1897ին ամբողջացուցած ու հրատարակութեան պատրաստած է Հ. Յովսէփ Գաթրճեանէն անտիպ մնացած հայկական Պատարագամատոյցը՝ համեմատութեամբ յունական, ասորական եւ լատինական պատարագներու հետ։

Այնուհետեւ, տասնամեակներ առաջ գրուած ու անտիպ մնացած ուրիշ գործի մը հրատարակութիւնը յանձն առած է՝ Հ. Քերովբէ Սպէնեանի «Ուսումն դասական հայերէն լեզուի»։ Այս նպատակով, ինքզինք նետած է հայ ժողովուրդի ծագման եւ անոր յարակից բազմաթիւ պատմական ու լեզուական խնդիրներու ուսումնասիրութեան մէջ։ Այսպիսով, 700 էջնոց մեծածաւալ հատորը լոյս տեսած է 1920ին՝ երկու տասնամեակներու աշխատանքէ ետք, որուն հետեւած է յետմահու տպուած շարունակութիւն մը՝ «Հաթեր եւ ուրարտեանք» (1934)։

Հ. Տաշեան անխոնջ հետազօտող էր, հրատարակելով Ագաթանգեղոսի (1891), Սուտ-Կալիսթենէի «Վարք Աղեքսանդրի»ի (1892), հայկական հնագրութեան (1898), հայ մատենագրութեան վաղ դարերու հեղինակներու (1898 եւ 1901) եւ բազմաթիւ այլ նիւթերու մասին հատորներ։ Հայերէնի թարգմանած է ականաւոր հայագէտներու գործեր, որոնց շարքին՝ Հայնրիխ Հիւպշմանի, Հայնրիխ Պետերմանի, Փօլ Ֆեթթէրի, Ֆրիտրիխ Միւլլէրի (գերմաներէնէ), Ֆրետրիք Կոնիբէարի (անգլերէնէ), Նիկողայոս Մառի (ռուսերէնէ), եւ այլոց երկեր։ Ոեւէ հայ կամ ոչ-հայ հայագէտ, որ հայագիտական հարցերու մասին հարցումներ ունէր, պարտաւոր էր դիմել Տաշեանին։

1915 ի եղեռնին պատճառած ցնցումը զինք մղեց ժամանակակից հարցերով զբաղելու։ 1921ին Հ. Տաշեան հրատարակած է գերմանական փաստաթուղթերու հատոր մը՝ հայերէն թարգմանութեամբ («Հայ ազգի տարագրութիւնը գերմանական վաւերագիրներու համեմատ») եւ ժողովրդագրական ուսումնասիրութիւն մը՝ «Հայ բնակչութիւնը Սեւ ծովէն մինչեւ Կարին»։ Վերջինս ֆրանսերէն թարգմանութեամբ լոյս տեսած է 1922ին։

Այս բեղուն հայագէտը վախճանած է 3 Փետրուար 1933ին, 66 տարեկանին։ Մահէն տասնհինգ տարի ետք, Մխիթարեան միաբանութիւնը հրատարակած է անոր անտիպ մնացած եւս մէկ գործ՝ «Հին Հայաստանի արեւմտեան սահմանը» (1948)։ 
Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ (   www.armenianprelacy.org  
Ի՞ՆՉ ԿԸ ՆՇԱՆԱԿԷ «ՍՐԲԱԶԱՆ»

Ինչպէս յայտնի է, Հայաստանեայց Եկեղեցւոյ հոգեւորականները տարբեր տիտղոսներ ունին՝ ամուսնացեալ եւ կուսակրօն քահանաներու պարագային։ Երկուքն ալ  Տէր  տիտղոսը կը գործածեն, ինչպէս օրինակ՝
 
Տէր   (անուն)  քահանայ  (մականուն)՝ ամուսնացած հոգեւորականներու համար,
Տէր   (անուն) վարդապետ  (մականուն)՝ կուսակրօն հոգեւորականներու համար։
 
Տէր  տիտղոսէն առաջ պատուանուններ կան ամուսնացած քահանաներու՝ արժանապատիւ եւ կուսակրօն քահանաներու համար՝  հոգեշնորհ՝  աբեղայ, վարդապետ,  գերապատիւ՝  ծայրագոյն վարդապետ,  գերաշնորհ՝  եպիսկոպոս, արքեպիսկոպոս։
 
Տէր Հայր  կը կոչենք ամուսնացած քահանաները եւ  Հայր Սուրբ՝   կուսակրօն քահանաներու սկզբնական կարգերը (աբեղայ, վարդապետ, ծայրագոյն վարդապետ),  Սրբազան Հայր  անունը վերապահելով եպիսկոպոսներու եւ արքեպիսկոպոսներու համար (*)։
 
Ի՞նչ կը նշանակէ Սրբազան Հայր։ Բոլորս կը հասկնանք, որ սրբազան ու սուրբ բառերը իրարու հետ կապուած են, բայց ի՞նչ կը նշանակէ զան։

Այս բառը բաւական յաճախ կը գործածուի հայերէնի մէջ, օրինակ՝  զանազան, կռուազան, այլազան, զարմանազան,  եւ այլ բառերու մէջ։ Եթէ վերլուծենք այս բառերէն մէկը, օրինակ՝  այլազան,  կը նշմարենք, որ  այլ  կը նշանակէ «ուրիշ», իսկ  զան  պէտք է նշանակէ «կերպ, ձեւ» ( այլազան  = այլ ձեւ ունեցող)։ Այս գուշակութիւնը կը հաստատուի պարսկերէնի միջոցով, քանի հայերէնն ու պարսկերէնը  զան  բառը ժառանգած են աւելի հին իրանական  զանա  («կերպ, տեսակ») բառէն։
 
Հետեւաբար,  սրբազան  բառը ստուգաբանօրէն կը նշանակէ «սուրբի ձեւով կամ կերպով»։ Եկեղեցականներուն անունները իրենց իմաստով կը բարձրանան՝ իրենց աստիճանի բարձրացման զուգընթաց։ Ահա թէ ինչու, երբ արքեպիսկոպոս մը կը դառնայ կաթողիկոս՝ զինք կը կոչենք  Վեհափառ Տէր,  ուր  վեհափառ  բառացիօրէն կը նշանակէ «ամենաբարձր փառքով, վսեմ»։

--------------------
 
(*) Մինչ սովորական երեւոյթ է «Սրբազան» բառը առանձինն լսել, երբ կը դիմենք եպիսկոպոսի մը կամ արքեպիսկոպոսի մը, նմանօրինակ գործածութիւն սխալ է։ Նոյնը պիտի ըլլար, եթէ քահանայ մը «Տէր» կոչէինք, փոխանակ «Տէր Հայր» ըսելու, կամ «Սուրբ»ով դիմէինք վարդապետի մը, փոխանակ «Հայր Սուրբ»ի մը։
Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ (   www.armenianprelacy.org  

ԾԱՆՕԹ ԴԱՇՆԱԿԱՀԱՐՈՒՀԻ ԿԱՐԻՆԷԷ ՊՕՂՈՍԵԱՆ՝
ՔԱՌՆԸԿԻ ՀՈԼԻ ՄԷՋ
Համերգային դաշնակահարուհի Կարինէ Պօղոսեան Երկուշաբթի, 4 ՝ Նոյեմբերին, կը վերադառնայ Քառնըկի սրահի «Զանգել» սրահ ՝ նշելու իր նոր «Ռախմանինով եւ Ստրավինսկի» ձայնասկաւառակի հրապարակումը: Համերգին կը ներկայացուին թէ՛ այդ երաժիշտներուն եւ թէ՛ այլոց գործեր, իսկ համերգէն ետք տեղի կ՚ունենայ ձայնասկաւառակի մակագրումը:

Կ. Պօղոսեան այն արուեստագէտներէն մէկն էր, որ 2004ինԱռաջնորդարանի տարեկան «Միւզիքըլ Արմինիա» համերգին մասնակցեցան Քառնըկիի «Ուէյլ» սրահին մէջ։ Մրցանակակիր դաշնակահարուհին լայն գովասանքի արժանացած է իր կատարած գործերուն խորքը թափանցելու իր կարողութեան համար: Տոմսերը կարելի է ձեռք ձգել հեռաձայնելով Carnegie Charge՝ 212-247-7800 թիւին:

ՄԵՐ ԱՐԽԻՒՆԵՐԷՆ
Այս շաբթուան արխիւային լուսանկարը կու գայ 1980ական թուականներու կէսերէն։ Որոշ ժամանակէ ի վեր յայտնի դարձած էր, որ Ազգային Առաջնորդարանի շէնքը՝ 39րդ փողոցին վրայ, ամբողջական վերանորոգման կարիքը ունէր, քանի որ այլեւս չէր կրնար պէտք եղած ձեւով ծառայել աճող համայնքին։ 1986ի Ազգային Երեսփոխանական Ժողովը քուէարկեց ի նպաստ անմիջական վերանորոգման։ Շէնքը պարպուեցաւ Օգոստոս 1, 1986ին, որմէ ետք վերանորոգումը սկսաւ։ Առաջնորդի գրասենեակը փոխադրուեցաւ Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցի, իսկ անձնակազմը՝ Ֆորթ Լի (Նիւ Ճըրզի) անցաւ՝ վարձու գրասենեակներու մէջ աշխատելու։

Առաջնորդարանի վերանորոգուած շէնքին բացումը տեղի ունեցաւ Մայիս 1-2, 1987ին։
 
Տասը ամսուան բուռն աշխատանքէ ետք, վերանորոգումը իր աւարտին հասաւ, եւ «Մեր հասցէն նոյնն էր, բայց մենք փոխուած ենք» նշանախօսքով՝ Առաջնորդարանը վերջացած գործին բարի լուրը տուաւ բոլորին։ Մեսրոպ արք. Աշճեան եւ Անուշաւան վրդ. Դանիէլեան հիւրերու եւ բարերարներու խումբով մը կը գտնուին Առաջնորդարանի շէնքի նոր ճակատին առջեւ։ Շէնքը արտաքնապէս մաքրուեցաւ, իսկ ներքնապէս հիմնական շինարարութեան ենթարկուեցաւ՝ նոր բաժանմունքներ ստեղծելու եւ շէնքի յետնամասը ընդլայնելու համար։

Երեսուներկու տարի ետք, կրկին նոյն իրավիճակին առջեւ կը գտնուինք. Ազգ. Առաջնորդարանի շէնքը վերանորոգման եւ ընդլայնման կարիքը ունի։   

ՆԱՄԱԿՆԵՐ ԵՒ ԹՂԹԱԿՑՈՒԹԻՒՆՆԵՐ
Հաճոյքով կ՚ընդունինք ու կը հրատարակենք խմբագրութեան ուղղուած ձեր անգլերէն կամ հայերէն նամակները, որոնք crossroads@armenianprelacy.org հասցէին պէտք է յղուին։

“Crossroads”ին նիւթեր յանձնելու պայմանաժամը՝ Չորեքշաբթի կէսօր է։
ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՅՑ
26 Հոկտեմբեր —Հայ Մամուլի տարուան, «Հայրենիք»ի 120ամեակի եւ «Արմինիըն Ուիքլի»ի 85ամեակի առիթով, Ազգ. Առաջնորդարանը եւ «Հայրենիք» Հաստատութիւնը միասնաբար կը կազմակերպեն միօրեայ գիտաժողով մը՝ Նիւ Եորքի Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ «Բաշալեան» սրահին մէջ։

26 Հոկտեմբեր —Փրաւիտընսի «Մուրատ» շաբաթօրեայ վարժարանի 85ամեակի տօնակատարութիւն՝ Անուշաւան Արքեպիսկոպոսի հովանաւորութեամբ, Marriott Downtown պանդոկին մէջ (Փրաւիտընս)։ Ժամը 6:30ին, մասնակցութեամբ՝ երգիչ Գէորգ Արթինեանի ու իր նուագախումբին (Ֆիլատելֆիա)։ Տեղեկութիւններու համար, հեռաձայնել Թալին Պաղտասարեանին՝ (401) 230-0021 թիւին կամ գրել mourad85thgala@gmail.com հասցէին։ 

1-2 Նոյեմբեր —Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ (Ուոթըրթաուն, Մասաչուսեթս) տարեկան 63րդ պազար՝ Հայ Մշակութային եւ Կրթական Կեդրոնին մէջ, 47 Nichols Ave, Watertown, MA։ 

 1-3 Նոյեմբեր —Ս. Վարդանանց եկեղեցի (Ռիճֆիլտ, Նիւ Ճըրզի)։ Տարեկան կերակուրի փառատօն։ Շաբաթ օր՝ Օննիկ Տինքճեանի ելոյթ։ Տեղեկութիւններ համար՝ 201-943-2950։

9-10 Նոյեմբեր —Armenian Fest 2019։ Փրաւիտընսի (Ռոտ Այլընտ) Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ տարեկան ճաշերու փառատօն, Rhodes-on-the-Pawtuxet, 60 Rhodes Place, Cranston։ Շաբաթ՝ կէսօրէն մինչեւ երեկոյեան ժամը 9:00, Կիրակի՝ կէսօրէն մինչեւ երեկոյեան ժամը 7:00։ Տեղեկութիւններու համար՝ 401-831-6399։

10 Նոյեմբեր —Գոհաբանութեան Օրուան ճաշկերոյթ, կազմակերպութեամբ՝ ՀՕՄի «Մայր» մասնաճիւղին կողմէ (Նիւ Եորք), ի նպաստ՝ Արցախի Մեծ Թաղերի ՀՕՄի մանկապարտէզին։ Byblos ճաշարան, 80 Madison Avenue, New York City, կէսօրէ ետք ժամը 2:00էն մինչեւ 5:30։ Տեղեկութիւններու համար՝ Մինա (917-741-2966) եւ Անայիս (917-225-4326).

16 Նոյեմբեր —Ս. Ստեփանոս ամէնօրեայ վարժարանի 35ամեակի տօնակատարութիւն, թեմիս առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան արք. Դանիէլեանի հովանաւորութեամբ, Westin Waltham պանդոկին մէջ։ Ընդունելութիւն՝ երեկոյեան ժամը 6:30ին, ընթրիք եւ յայտագիր՝ ժամը 7:30ին։ Տոմսերու առցանց ապահովում՝  https://mkt.com/ssaes ։

16 Նոյեմբեր —Նիւ Ինկլընտի սարկաւագներու շրջանային սեմինար (Holy Trinity Church, 635 Grove Street, Worcester, Massachusetts) առաւօտեան ժամը 9:00էն մինչեւ երեկոյեան ժամը 5:00, Արեւելեան թեմի շրջանի եկեղեցիներուն մէջ ծառայող բոլոր սարկաւագներուն եւ կիսասարկաւագներուն համար։

17 Նոյեմբեր —Ազգ. Առաջնորդարանի Գոհաբանութեան ճաշկերոյթ՝ Terrace on the Parkի մէջ, կէսօրէ ետք ժամը 2:00ին։ Պիտի մեծարուի Առաջնորդարանի «Մեծն Ներսէս» բարեսիրական կազմակերպութեան 26 տարուան աշխատանքը Հայաստանի ու Արցախի մէջ։ 

23 Նոյեմբեր Գոհաբանութեան Օրուան ընթրիք, կազմակերպութեամբ Ուայթընզվիլի Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ Կիրակնօրեայ վարժարանի, կէսօրէ ետք ժամը 5:00ին՝ եկեղեցւոյ սրահին մէջ։ Տեղեկութիւններու/տեղ պահելու համար՝ 508-234-3677։

5 Դեկտեմբեր- «Կոմիտաս-150» գիրքի ներկայացում, հրատարակութիւն՝ Ազգ. Առաջնորդարանի։ Մանրամասնութիւնները՝ յետագային։

7 Դեկտեմբեր— Ս. Աստուածածին եկեղեցւոյ (Ուայթընզվիլ, Մասաչուսեթս) տարեկան պազար (Pleasant Street Christian Reform Church Hall, 25 Cross Street, Whitinsville), առաւօտեան ժամը 10:00էն մինչեւ կէսօրէ ետք ժամը 4:30։ Ընթրիքը պիտի սպասարկուի ժամը 11:30ին։

19 Դեկտեմբեր— Մայքլ Փափազեանի “The Doctor of Mercy: The Sacred Treasures of St. Gregory of Narek” գիրքի (The Liturgical Press) նոր հրատարակութիւն։ Ներկայացումը տեղի կ՚ունենայ երեկոյեան ժամը 7:00ին Ազգ. Առաջնորդարանին մէջ (138 E. 39th Street, New York City), հեղինակի ներկայութեամբ։

31 Դեկտեմբեր —Ս. Վարդանանց եկեղեցի (Ռիճֆիլտ, Նիւ Ճըրզի)։ Նոր Տարուան ընթրիք-պարահանդէս։

 15 Մարտ, 2020 — Ազգ. Առաջնորդարանի 37րդ տարեկան «Միւզիքըլ Արմինիա» համերգ, կէսօրէ ետք ժամը 2:00ին, Carnegie Hallի Weill համերգասրահին մէջ (West 57th Street at Seventh Avenue, New York City)։ 

 28 Մարտ, 2020 —“Faith Building Women 2020 Symposium”։ Աստուածաշունչի մէջ կիներու ներկայութիւնը ընդգծելու կոչուած համագումար մը՝ Ս. Պետրոս եկեղեցւոյ չափահասներու քրիստոնէական դաստիարակութեան բաժանմունքի կազմակերպութեամբ։ Համագումարը տեղի պիտի ունենայ Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ մէջ (Գեմպրիճ, Մասաչուսեթս)։ Գլխաւոր բանախօսներ՝ դոկտ. Ռոպերթա Ըրվայն եւ Արփի Նագաշեան։

13-16 Մայիս, 2020 —Արեւելեան թեմի Ազգային Երեսփոխանական Ժողով, հիւրընկալութեամբ՝ Ֆիլատելֆիայի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ։ Հոգեւորականաց համագումարը պիտի սկսի Չորեքշաբթի, 13 Մայիսին, իսկ Երեսփոխանական Ժողովը՝ Հինգշաբթի, 14 Մայիսին։ Ժողովը իր աւարտին կը հասնի Շաբաթ, 16 Մայիսին։ 
Follow us on Social Media
The Armenian Prelacy 
Tel: 212-689-7810 ♦ Fax: 212-689-7168 ♦ Email: email@armenianprelacy.org

Visit the Catholicosate webpage at  http://www.armenianorthodoxchurch.org/en/