27 Յունիս, 2019
ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ՝
ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ԱՐՏԱՔԻՆ ԳՈՐԾՈՑ ՆԱԽԱՐԱՐԻՆ ՀԵՏ
Ուրբաթ, 21 Յունիսին, թեմիս բարեջան առաջնորդ Գերշ. Տ. Անուշաւան արք. Դանիէլեան ներկայ գտնուեցաւ ի պատիւ Հայաստանի Հանրապետութեան Արտաքին Գործոց նախարար տիար Զoհրապ Մնացականեանի յատուկ ձեռնարկի մը, որ տեղի ունեցաւ ՄԱԿի մօտ Հայաստանի ներկայացուցչութեան մէջ՝ դեսպան Մհեր Մարգարեանի հրաւէրով։ Մեծարգոյ նախարարը, որ յատուկ առաքելութեամբ կը գտնուէր Ուաշինկթըն Տի Սի, հանդիպում ունեցաւ Նիւ Եորքի ու Նիւ Ճըրզիի ազգայիններու հետ։ Ձեռնարկին ներկայ էր նաեւ ՄԱԿ-ի ընդհանուր քարտուղարի նորընտիր տեղակալ՝ տիար Մովսէս Աբէլեան։

ՀՈԳԵՀԱՆԳԻՍՏ՝ Տ. ՄՈՒՇԵՂ Ա. ՔՀՆՅ. ՏԷՐ ԳԱԼՈՒՍՏԵԱՆԻ
ՄԱՀՈՒԱՆ ՔԱՌԱՍՈՒՆՔԻՆ ԱՌԻԹՈՎ 
Կիրակի, 23 Յունիսին, նորոգ հանգուցեալ Տ. Մուշեղ Ա. քհնյ. Տէր Գալուստեանի քառասունքի հոգեհանգիստը տեղի ունեցաւ Նիւ Եորքի Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ մէջ։ Ս. Պատարագը մատուցանեց Տ. Մեսրոպ քհնյ. Լագիսեան, նախագահութեամբ` Անուշաւան արքեպիսկոպոսի։ Յաւարտ Ս. Պատարագի եւ հոգեհանգստեան պաշտօնի, տեղի ունեցաւ հոգեճաշ եկեղեցւոյ «Բաշալեան» սրահին մէջ՝ Տիկնանց Միութեան պատրաստութեամբ։ Գործադրուեցաւ կարճ, սակայն իւրայատուկ յայտագիր մը, ուր յիշուեցան ու վեր առնուեցան լուսահոգի հոգեւորականին կեանքն ու նուիրումը Հայ Եկեղեցւոյ ու համայնքին։  
«ՏԱԹԵՒ» ԱՄԱՌՆԱՅԻՆ ԾՐԱԳԻՐԸ ԿԸ ՍԿՍԻ ԱՅՍ ԿԻՐԱԿԻ 
Ազգ. Առաջնորդարանի Քրիստոնէական Դաստիարակութեան բաժանմունքի «Ս. Գրիգոր Տաթեւացի» ամառնային ծրագիրը կը սկսի այս Կիրակի, 30 Յունիսին, եւ կը շարունակուի մինչեւ 7 Յուլիս՝ Էլվըրսընի (Փենսիլվենիա) St. Mary of Providence կեդրոնին մէջ։ Հետեւեցէք լուրերուն եւ նորութիւններուն Դիմատետրի (Facebook) եւ Առաջնորդարանի կայքէջին մէջ։ 
ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՉԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
ԿԻՐԱԿԻ, 30 ՅՈՒՆԻՍ
Գ. ԿԻՐԱԿԻ ՀՈԳԵԳԱԼՈՒՍՏԷՆ ԵՏՔ
ԲԱՐԵԿԵՆԴԱՆ Ս. ԳՐԻԳՈՐ ԼՈՒՍԱՒՈՐԻՉԻ ՊԱՀՔԻ

ՀՌՈՄԱՅԵՑԻՆԵՐՈՒՆ 6:12-23
Այսուհետեւ մեղքը թող չթագաւորէ ձեր մահկանացու մարմիններուն մէջ , զանոնք իր ցանկութեանց հնազանդեցնելով : Մեղքին անձնատուր մի՛ ըլլաք , ձեր անդամները անիրաւութեան գործիք դարձնելով , այլ՝ որպէս մահուընէ կեանքի եկած մարդիկ , դուք ձեզ Աստուծոյ յանձնեցէք եւ ձեր մարմինները Աստուծոյ ձեռքին մէջ արդարութեան գործիք դարձուցէք : Մեղքը ձեր վրայ պէտք չէ իշխէ , քանի դուք Օրէնքին ենթակայ չէք , այլ՝ շնորհքին :
Ուրեմն ի՞նչ . քանի շնորհքին ենթակայ ենք եւ ոչ Օրէնքին , մե՞ղք գործենք : Բնա՛ւ երբեք : Լաւ գիտցէք , թէ որո՛ւ ծառայութեան որ նուիրուիք եւ հնազանդիք , անոր ծառան եղած կ ըլլաք : Մեղքին ծառայելով՝ մահուան կ ենթարկուիք , մինչ Աստուծոյ հնազանդելով՝ կ արդարանաք : Գոհութիւն Աստուծոյ , որ թէպէտ ժամանակ մը մեղքին ծառայ դարձած էիք , բայց որովհետեւ սրտանց հնազանդեցաք ձեզի աւանդուած վարդապետութեան օրինակին , մեղքի տիրապետութենէն ազատեցաք եւ արդարութեան ծառայ դարձաք : Ծառայի օրինակով կը խօսիմ , որովհետեւ այդպէս աւելի հասկնալի է ձեզի : Ինչպէս որ ժամանակ մը ձեր մարմինները անօրէնութեան տուած՝ պղծութեան եւ անօրէնութեան կը ծառայէիք , այնպէս ալ հիմա սրբութեան տուէք ձեր մարմինները եւ արդարութեան ծառայեցէք : Երբ մեղքին ծառայ էիք , հեռու էիք արդարութենէն : Ի՞նչ շահեցաք այն ժամա ­ նակուան ձեր գործերէն , որոնցմէ կ ամչնաք հիմա . որովհետեւ անոնց հետեւանքը մահ է : Բայց հիմա մեղքին տիրապետութենէն ազատ էք եւ Աստուծոյ ծառաներն էք : Ձեր շահը սրբութեան նուիրուած կեանք մըն է , որուն արդիւնքը պիտի ըլլայ յաւիտենական կեանքը : Որովհետեւ մեղքին վարձատրութիւնը մահ է , մինչ Աստուած որպէս ձրի պարգեւ՝ յաւիտենական կեանք կու տայ մեր Տիրոջ Յիսուս Քրիստոսի միջոցաւ :

ՄԱՏԹԷՈՍ 12:1-8
Շաբաթ օր մը , Յիսուս ցորենի արտերուն մէջէն կ անցնէր : Աշակերտները անօթեցած ըլլալով , սկսան հասկ փրցնել եւ ուտել : Երբ Փարիսեցիները ասիկա տեսան , ըսին Յիսուսի .
Տե՛ս , աշակերտներդ ի՛նչ կ ընեն . բան մը , որ մեր Օրէնքը կ արգիլէ Շաբաթ օրով ընել :
Յիսուս պատասխանեց .
Չէ՞ք կարդացած թէ ի՛նչ ըրաւ Դաւիթ , երբ ինք եւ իր հետ եղողները անօթեցան : Աստուծոյ տունը չմտա՞ւ եւ առաջաւորութեան հացերը չկերա՞ւ , բան մը՝ որ Օրէնքին համաձայն արտօնուած չէր իրեն եւ ոչ ալ իրեն հետ եղողներուն , այլ միայն քահանաներուն : Կամ չէ՞ք կարդացած Օրէնքին մէջ , թէ Շաբաթ օրերը քահանաները տաճարին մէջ կը սրբապղծեն Շաբաթ օրը եւ սակայն ատիկա մեղք չի համարուիր իրենց : Ահա կ ըսեմ ձեզի , որ տաճարէն աւելի մեծ մէկը կայ հոս : Եթէ իրապէս հասկնայիք թէ ի՛նչ կը նշանակէ Աստուծոյ սա խօսքը . « Ողորմութիւն կ ուզեմ եւ ո՛չ թէ զոհ » , այն ատեն չէիք դատապարտեր անմեղները , որովհետեւ Մարդու Որդին Տէրն է Շաբաթին :

ՃՇ. ԸՆԹԵՐՑՈՒՄ
Եսայի 1:2-15
ՍՈՒՐԲ ՄԵԾՆ ՆԵՐՍԷՍ ԵՒ ԽԱԴ ԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
Այս Շաբաթ օր՝ 29 Յունիս, Հայ Եկեղեցին կը տօնէ Մեծն Ներսէս կաթողիկոսի եւ Խադ եպիսկոպոսի յիշատակը։ Մեծն Ներսէս Սահակ Ա կաթողիկոսի հայրն էր։ Ան յաջորդեց երկու աննշան վաստակով կաթողիկոսներու, որոնք ժողովուրդին անընդհատ փնտռել կու տային իրենց պաշտելի Ս Գրիգոր Լուսաւորիչ կաթողիկոսը։ Ս Ներսէս կաթողիկոս իր ուսումը ստացած էր Ս. Բարսեղ Կեսարացիի՝ Կապադովկիոյ երեք հռչակաւոր հայրերէն մէկուն քով։ Ս Ներսէսի հայրապետութիւնը սկիզբը կը համարուի նոր դարաշրջանի մը։ Ան եկեղեցին ազնուականներէն ու պալատականներէն աւելի՝ ժողովուրդի պարզ խաւին մօտեցուց։ Գումարեց Աշտիշատի ժողովը, որ բազում նոր օրէնքներու յանգեցաւ, կապուած՝ ամուսնութեան, պաշտամունքի եւ սովորութիւններու հետ։ Բազմաթիւ դպրոցներ, հիւանդանոցներ եւ վանքեր կառուցեց, եւ վանականներ ուղարկեց Աւետարան քարոզելու համար Հայաստանի ամբողջ տարածքին: Ս.Ներսէս կաթողիկոսի այսպիսի կարեւոր քայլերը պալատի դժգոհութեան արժանացան, որուն հետեւանքով՝ 373 թուին Պապ թագաւորը զինք թունաւորելու յաջորդական փորձեր կատարեց։

Միւս կողմէ, ժողովուրդին հոգեւոր եւ առօրեայ կեանքին մէջ անոր կատարած հսկայ ներդրումները խորունկ գնահատանքի արժանացան, ու որպէս արդիւնք՝ Ս. Ներսէս կաթողիկոսը պատուեցաւ «Մեծ» տիտղոսով։

Խադ եպիսկոպոս շատ մօտէն աշխատեցաւ Մեծն Ներսէսի հետ։ Ան ալ իր կարգին, կաթողիկոսին օրինակով, մեծ սէր ունէր ժողովուրդին հանդէպ ու մանաւանդ՝ հետամուտ էր աղքատ դասակարգին առօրեան բարելաւելու։ Ս. Ներսէս եկեղեցւոյ բարեսիրական գործերը մեծ մասամբ վստահեցաւ Խադ եպիսկոպոսին։ Այս երկու մեծերը իրենց աշխատանքային վարքով այնքան զուգորդուած են իրարու, որ եկեղեցին զիրենք նոյն օրը կը պատուէ։

«Որ զլոյս անճառ շնորհաց աստուածային քո գիտութեանդ ծագեցեր յաշխարհ հայաստանեայց գթած հայր երկնաւոր գթա ի մեղուցեալքս։

Որ ընտրեցեր յորովայէ զմաքրեալն հոգւով սուրբն ներսէս, ժառանգել զվիճակ հայրենի, հովուել արդարութեամբ եւ իրաւամբք։

Որ օրինօք ճշմարտութեանն զարդարեաց զեկեղեցի կարգաւորեալ բարեպաշտութեամբ, սորին աղաչանօք խնայեա ի մեզ Քրիստոս։

Որ յերջանիկ ընտրեալ սրբոց հայրապետացն ժողովոյն գերագոյն փառօք պատուեցաւ սուրբն Ներսէս, դաւանեալ Աստուած զհոգին ճշմարիտ ընդ Հօր եւ Որդւոյ։

Որ զծածկեալ խորհուրդ ապագայից ժամանակաց յայտնեցէք սրբոյն Ներսէսի սորին աղաչանօք խնայեա ի մեզ Քրիստոս։

Որ ի վերայ պատուիրանաց թագաւորին երկնաւոր զբաժակ մահու ընկալաւ ի թագաւորէն եւ փոխեցաւ ի յերկինս եւ լուսեղէն յառագաստն»։

(Դուն որ քու աստուածային գիտութեան անճառ շնորհքներուն լոյսը ծագեցուցիր Հայաստան աշխարհին վրայ, գթառատ երկնաւոր Հայր, ողորմէ մեղաւորներուս։

Հոգիով մաքուր Սուրբ Ներսէոը որովայնէ ընտրեցիր, հօրենական պաշտօնը ժառանգելու եւ արդարութեամբ ու իրաւամբ հովուելու։

Ան ճշմարտութեան օրէնքով եւ բարեպաշտութեամբ զարդարեց ու կարգաւորեց Եկեղեցին անոր աղաչանքով խնայէ մեզի, Քրիստոս։

Սուրբ Ներսէսը ընտրեալ երջանիկ սուրբ հայրապետներու ժողովէն գերագոյն փառքով պատուուեցաւ, ճշմարիտ Հոգին Հօր եւ Որդիին հետ Աստուած դաւանելով։

Դուն որ ապագայ ժամանակներու թաքուն խորհուրդը Սուրբ Ներսէսին յայտնեցիր, անոր աղաչանքով խնայէ մեզի, Քրիստոս։

Ան երկնաւոր Թագաւորի պատուիրաններուն համար մահուան բաժակը ընդունեց թագաւորէն, եւ երկինք՝ լուսեղէն առագաստ փոխադրուեցաւ)։
ԿՈՍՏԱՆԴԻՆ ԵՒ ԻՐ ՄԱՅՐԸ՝ ՀԵՂԻՆԷ
Երեքշաբթի, 2 Յուլիսին, Հայց. Եկեղեցին կ՚ոգեկոչէ Մեծն Կոստանդիանոսը եւ իր մայրը՝ Հեղինէն։ Կոստանդիանոս Հռոմի առաջին քրիստոնեայ կայսրը եղած է։ 330ին հիմնած է Կոստանդունպոլիսը իբրեւ «երկրորդ Հռոմ», եւ ինքզինք համարած է Աստուծոյ ծառայ։ Ան թաղուած է Պոլսոյ մէջ առաքեալներուն շարքին՝ անոնց ի պատիւ կառուցած եկեղեցւոյ մէջ։ Հետեւելով իր զաւակին, Հեղինէ նոյնպէս քրիստոնեայ դարձաւ ու իր կեանքը նուիրեց բարեգործութեան։ Շինած է բազմաթիւ եկեղեցիներ ու վանքեր եւ կը կարծուի, որ կարեւոր դեր մը խաղացած է իսկական խաչի գիւտին մէջ՝ Գողգոթայի վրայ։ Կը կարծուի, որ Հեղինէ նաեւ օգնած է գտնել Քրիստոսի թաղման բուն վայրը, ուր աւելի ուշ կառուցուած է Ս. Յարութեան տաճարը։

Այս շաբաթ նաեւ կ՚ոգեկոչուին
Հինգշաբթի, 27 Յունիս՝ Սահակ եւ Յովսէփ սուրբ իշխաններ
Երկուշաբթի, 1 Յուլիս՝ Ս. Եպիփան Կիպրացի
Չորեքշաբթի, 4 Յուլիս՝ Ս. Թէոդիտոս Գաղատացի

«ՄԵԾՆ ՆԵՐՍԷՍ»
ԲԱՐԵԳՈՐԾԱԿԱՆ ՀԱՍԱՐԱԿԱԿԱՆ ԿԱԶՄԱԿԵՐՊՈՒԹԻՒՆ 
Սուրբ Ներսես Մեծի տօնին առիթով, կ՚ուզենք մեր երախտագիտութիւնը յայտնել Արեւելեան թեմի «Մեծն Ներսէս» բարեգործական հասարակական կազմակերպութեան գրասենեակին՝ Հայաստանի եւ Արցախի մէջ կատարած բարեգործական աշխատանքներուն համար: «Մեծն Ներսէս» կազմակերպութիւնը հիմնադրուած է 26 տարի առաջ` Արեւելեան թեմիս օրուան առաջնորդ, երջանկայիշատակ Մեսրոպ արք. Աշճեանի կողմէ։ Մեսրոպ արքեպիսկոպոս այս հաստատութիւնը կոչեց «Մեծն Ներսէս բարեգործական հասարակական կազմակերպութիւն» ի պատիւ՝ Սուրբ Ներսէս կաթողիկոսի, որ ժողովուրդին կողմէ մեծարուած էր «Մեծ» տիտղոսով՝ իր հրաշալի բարեգործութիւններուն համար։

Զօրավիգ կանգնեցէք Ս․ Մեծն Ներսէս բարեսիրական հասարակական կազմակերպութեան բացառիկ գործունէութեան՝ Հայաստանի կամ Արցախի մէջ որբ մը հովանաւորելով։
ՆԱՄԱԿՆԵՐ ՀԱՅԱՍՏԱՆԷՆ
Ազգ. Առաջնորդարանի որբերու հովանաւորութեան ծրագիրը հաստատուած է 1993ին եւ կը շարունակէ հանդիսանալ Առաջնորդարանիս Հայաստանի ու Արցախի ծրագիրներուն առանցքը։ Ծրագրին մաս կը կազմէ հովանաւորուած երեխաներուն թղթակցութիւնը իրենց հովանաւորին հետ։ Պարբերաբար այդ նամակներէն նմոյշներ կը ներկայացնենք “Crossroads”ի մէջ։ Երեխաներուն ինքնութիւնը պահպանելու համար, միայն անոնց անունը կու տանք։ 
Բարե՛ւ , սիրելի՛ հայրենակից ,

Ես Սեւակ ................... եմ, ապրում եմ ՀՀ Սիւնիքի մարզի Կոռնիձոր գիւղում։ Տասնըհինգ տարեկան եմ, սովորում եմ 10րդ դասարանում։ Ընտանիքս բաղկացած է 4 անդամից։ Հայրս եղել է Արցախեան պատերազմի հաշմանդամ, մահացել է, մայրս անգործ է, հազիւ է հասցնում մեր ընտանիքի հոգսերը։ Մօրս առօրեայ հոգսերում օգնում եմ, դրա համար էլ չեմ հասցնում դասերս եւ սովորում եմ միջակ։

Պահանջկոտ չեմ, քանի որ գիտեմ, որ մայրս չի կարող պահանջներս բաւարարել, հազիւ հասցնում է մաս-մաս վճարել գրքերիս եւ գրենական պիտոյքներիս համար։ Տուն չունենք, ժամանակաւորապէս ապրում ենք գիւղացիներից մէկի տանը։

ՀՈՎԱՆԱՒՈՐՆԵՐ ԿԸ ՓՆՏՌՈՒԻՆ
Հովանաւորութեան սպասող որբեր ունինք ներկայիս մեր ցուցակին մէջ։ Եթէ անոնցմէ մէկուն հովանաւոր դառնալու փափաքը ունիք, հաճեցէք կապուիլ Ազգ. Առաջնորդարանին հետ՝ Սոֆիին դիմելով կա՛մ ելեկտրոնային նամակով ( sophie@armenianprelacy.org ) եւ կա՛մ հեռաձայնով (212-689-7810)։ 
 
ՄԵՐ ԴՊՐՈՑՆԵՐԷՆ
Ս. ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԱԶԳ. ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ 2018-2019 ՏԱՐԵՇՐՋԱՆԻ
ԱՄԱՎԵՐՋԻ ՀԱՆԴԷՍՆԵՐ
5րդ դասարանի շրջանաւարտները
Յունիս 2019ին, Ուոթըըթաունի (Մասաչուսեթս) Ս. Ստեփանոս ազգ. վարժարանը յաջողութեամբ բոլորեց իր 35րդ ուսումնական տարեշրջանը: Ամավերջի հանդէսները տեղի ունեցան 13 Յունիսին (մանկապարտէզ) եւ 14 Յունիսին (նախակրթարան), ներկայութեամբ խանդավառ ծնողներու եւ շրջանի հայ եկեղեցիներու հովիւներուն: 14 Յունիսին ներկայ գտնուեցաւ նաեւ Ազգ. Առաջնորդարանի Ուսումնական Խորհուրդի տնօրէն՝ դոկտ. Վարդան Մատթէոսեանը, որ այս առիթով մասնաւորաբար եկած էր Նիւ Եորքէն:

Երկու հանդէսները նուիրուած էին դպրոցի 35ամեակին: Նախակրթարանի հանդէսը նուիրուած էր նաեւԿոմիտաս Վարդապետի եւ Յովհաննէս Թումանեանի ծննդեան 150-ամեակներուն, ինչպէս նաեւ հայ մամուլին, որովհետեւ Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս Արամ Ա. 2019ը հռչակած է «Հայ մամուլի տարի»:

Իր խօսքին մէջ, տնօրէնուհի տիկ. Հուրի Պոյամեան շնորհակալութիւն յայտնեց ուսուցչական եւ վարչական կազմերուն, ծնողական մարմնին, դպրոցի խնամակալութեան եւ յանձնախումբերուն, Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ հովիւ Տ. Անդրանիկ Ա. քհնյ. Պալճեանին եւ Հոգաբարձութեան, ինչպէս նաեւ բոլոր այն անհատներուն եւ կազմակերպութիւններուն, որոնք կը նպաստեն դպրոցի վերելքին:
Մանկապարտէզի շրջանաւարտները
Խօսք առաւ նաեւ խնամակալութեան ատենապետ՝ Լեւոն Պարսումեանը, որ շնորհակալութիւն յայտնեց ծնողներուն եւ յանձնախումբերուն: 13 Յունիսին, մանկամսուրի տնօրէնուհի՝ Մարալ Օրջանեան անդրադարձաւ այն աշխատանքին, որ կը տանին յաջողցնելու համար ուսումնական ծրագրի նպատակները:

13 Յունիսին տիկ. Պոյամեան պատուեց մանկամսուրի ուսուցիչներ՝ տիկ. Լորա Թերզեանը եւ տիկ. Վիքի Աշճեանը, դպրոցի արծաթեայ զարդասեղով անոնց 10 տարիներու անձնուէր ծառայութեան համար, իսկ տիկ. Աննա Քիւփէլեանը մասնաւոր նուէրով մը՝ անոր 20 տարիներու նուիրեալ ծառայութեան համար:

Նոյն օրը, տիկ. Պոյամեանը պատուեց նաեւ մանկամսուրի տնօրէնուհի՝ տիկ. Մարալ Օրջանեանը, իր 20 տարիներու ծառայութեան համար (10 տարի իբրեւ մանկամսուրի ուսուցչուհի եւ 10 տարի ալ իբրեւ մանկամսուրի տնօրէն): Ան, վեր առնելէ ետք տիկ. Օրջանեանի արժանիքները եւ հոգածու վերաբերմունքը իր աշակերտներուն եւ ուսուցիչներուն հանդէպ, Տ. Անդրանիկի եւ դպրոցի Կրթական Մարմնէն Հէտըր Գրայեանի հետ միասին զինք պատուեց երկու գնահատագիրներով՝ մէկը Հայաստանի Հանրապետութեան Սփիւռքի նախարարութենէն, իսկ միւսն ալ Ամերիկայի Արեւելեան թեմի առաջնորդ՝ Անուշաւան արք. Դանիէլեանէն, ինչպէս նաեւ խորհրդանշական նուէրով մը դպրոցին կողմէ: Տիկին Օրջանեան երկու անակնկալներ ունեցաւ: Շրջանաւարտներէն Իզապելլա Պալեանը խօսեցաւ իր փորձառութեան մասին իբրեւ տիկ. Մարալի աշակերտ, ապա մանկամսուրի աշակերտները տիկ. Մարալին նուիրուած երգ մը երգեցին:

14 Յունիսին, տիկ. Պոյամեան վեր առաւ տիկ. Արտեմիս Մկրտիչեանի 20 տարիներու նուիրուած աշխատանքը իբրեւ նախակրթարանի հայերէնի դասատու: Ան յայտնեց, թէ տիկ. Արտեմիս ո՛չ միայն կը սորվեցնէ հայերէն եւ հայոց պատմութիւն, այլ նաեւ աշակերներուն մէջ կը ստեղծէ հայու ոգին, ազգային պարտականութեան գիտակցութիւն եւ անհուն սէր հայրենիքի հանդէպ: Ան ամէն տարի ճկուն կերպով կը համադրէ ամավերջի հանդէսի բովանդակութիւնը, կը ծրագրէ աւարտական դաարանի Հայաստան այցելութիւնը եւ կը քաջալերէ բարձրագոյն դասարանի աշակերտներուն պատմութիւն գրելը եւ նկարազարդելը, ինչպէս եւ անոնց գործերուն ընթերցումը աւելի փոքրերուն:

Տնօրէնին միացան Տ. Անդրանիկ Ա. քահանան, դոկտ. Մատթէոսեանը և կրթական մարմնէն Քրիսթա Աֆթանտիլեանը՝ պատուելու համար տիկ. Արտեմիսը, որ նոյնպէս ստացաւ երկու գնահատագիրներ՝ Սփիւռքի նախարարութենէն եւ Առաջնորդ Սրբազան Հօրմէն, ինչպէս նաեւ խորհրդանշական նուէր մը դպրոցին կողմէ: Տիկ. Արտեմիս եւս երկու անակնկալներ ունեցաւ: Շրջանաւարտներէն Մեղրի Տէր Վարդանեան մեծ համարումով խօսեցաւ իր հինգ տարիներու ուսուցչուհիին մասին, իսկ նախակրթարանի աշակերտներն ալ գեղեցիկ երգ մը նուիրեցին իրեն:
Բոլոր կարգերու ելոյթէն ետք, Տ. Անդրանիկ եւ դոկտ. Մատթէոսեան իրենց գնահատանքը յայտնեցին ուսուցիչներուն եւ տնօրէնութեան իրենց արդիւնաբեր աշխատանքին համար, իսկ աշակերտներուն՝ իրենց գեղեցիկ ելոյթին համար:

Տնօրէնուհին եւ եկեղեցւոյ հովիւը կատարեցին վկայականներու բաշխումը: 14 Յունիսին մրցանակներու բաշխման ժամանակ իրենց ընկերացաւ Դոկտ. Մատթէոսեանը, որ հայերէնի մէջ գերազանց աշակերտներուն տուաւ Ուսումնական Խորհուրդի հայերէնի մրցանակը՝ Կիլիկիոյ Լեւոն Ա. թագաւորի արծաթեայ դրամը: Զուգադիպութեամբ, այս տարի Լեւոն Ա.-ի մահուան 800ամեակն է: (Մրցանակաւոր աշակերտներու ցանկը կարելի է տեսնել դպրոցի կայքէջին մէջ)։    

13 Յունիս 13ին, մանկապարտէզէն վկայական ստացան 15 աշակերտներ՝ Մէրի Ալճալեան, Քամի Արզումանեան, Արիանա Պատրիկեան, Ատրիանա Պէշիրեան, Արմէն Կէպէեան, Ռոմըն Ղազարեան, Աւօ Յակոբեան, Ալիք Իսքենտէրեան, Էվըլին ՄանՃըլըքլեան, Նայիրա Միասեան, Փաթրիք Մալվի, Լեւոն Ներկարեան, Քաթալինա Սալիպեան, Ցոլեր Սէրայտարեան եւ Հրակ Թոքաճեան: Իսկ 14 Յունիսին, նախակրթարանէն վկայական ստացան 20 աշակերտներ՝ Վարդան Առաքելեան, Վիգէն Բանեան, Անայիս Գահվէճեան, Նշան Եագուպեան, Սոֆիա Թինքճեան, Սարօ Իսկէնտէրեան, Սոնիա Հալէպլեան, Կասիա Հասրճեան, Սարին Մարգարեան, Նարինէ Մարտիրոս, Զուլալ Մերտինեան, Կասիա Մինասեան, Նարեկ Մինասեան, Նիքըլըս Նալպանտեան, Ճուլիա Չափեան, Լարա Չէքիճեան, Անտրէ Պէշիրեան, Ալլա Պետրոսեան, Լէա Կարապետեան եւ Արին Ստեփանեան:

Շրջանաւարտ դասարանը հայկական պար մը կը ներկայացնէ

Ս. ՍՏԵՓԱՆՈՍ ԱԶԳ. ՎԱՐԺԱՐԱՆԻ ԱՇԱԿԵՐՏ ՎԱՐԴԱՆ ԱՌԱՔԵԼԵԱՆ ՄՐՑԱՆԱԿ ԿԸ ՇԱՀԻ ԹՈՒԱԲԱՆՈՒԹԵԱՆ ՄԻՋԱԶԳԱՅԻՆ ՈՂԻՄՊԻԱԿԱՆԻՆ
Ս. Ստեփանոս ազգ. վարժարանի (Ուոթըրթաուն, Մեսեչուսեթս) նորաւարտ աշակերտ Վարդան Առաքելեան (11 տարեկան) մասնակցեցաւ 2019ի թուաբանութեան միջազգային ողիմպիականին եւ շահեցաւ կատարեալ հաշիւի “George Lenchner” մրցանակը եւ «Ոսկեայ ասեղ»ը։

Ան նաեւ մասնակցած է միջնակարգի բաժանմունքի մրցումին (որ 7րդ եւ 8րդ դասարաններու աշակերտներու համար էր) եւ շահած է «Արծաթեայ ասեղ»ը։

Վարդան ամբողջ աշխարհէն այս միջազգային ողիմպիականին մասնակցող 108.723 աշակերտներէն մէկն էր։
ԳԱՌՆԻԿ ՍՏԵՓԱՆԵԱՆ (մահ՝ 1 Յուլիս, 1989)

Գառնիկ (Տէր) Ստեփանեան՝ արեւմտահայ մշակոյթի լաւագոյն մասնագէտներէն մէկը Խորհրդային Հայաստանի մէջ, ծնած է 14 Փետրուար 1909ին Դերջան գաւառի (Երզնկա) Մամախաթուն գիւղին մէջ։ Մայիս 1915ին Դերջանի հայերը մեծաւ մասամբ սպաննուած են Մեծ Եղեռնի ընթացքին, շատերը՝ իսլամացած, եւ մնացորդացը աքսորուած՝ Տէր-Զոր։ Մանուկ Գառնիկը յաջողած է վերապրիլ եւ, պատերազմէն ետք, հասնիլ Սեբաստիա, ուր ստացած է իր նախնական կրթութիւնը։ 1923ին տեղափոխուած է Յունաստան բազմաթիւ հայ որբերու հետ, ապաստան գտնելով Էտիփսոսի, Խալքիսի եւ Օրոփոսի որբանոցներուն մէջ։ Երկու տարի ետք, անցած է Եգիպտոս, ուր աշխատած է իբրեւ գրաշար «Արեւ» օրաթերթին եւ «Ոսկետառ» տպարանին մէջ։

1930ին Ստեփանեանի կեանքը շրջադարձ մը ապրած է՝ Խորհրդային Հայաստան ներգաղթով, ուր իր կորսուած ծնողները գտած է։ Շարունակած է աշխատիլ իբրեւ գրաշար, այս անգամ՝ Պետհրատի առաջին տպարանին մէջ։ 1938ին շրջանաւարտ եղած է Երեւանի պետական համալսարանի բանասիրական ճիւղէն։ Միջոցին, հայոց լեզու եւ գրականութիւն դասաւանդած է «Ալեքսանդր Թամանեան» թեքնիք ուսումնարանին մէջ (1937-1939) եւ գրաբար՝ բանասիրական ճիւղին մէջ (1939-1940)։ Եղած է Հրաչեայ Աճառեանի աշակերտը, որուն մասին գրած է շահեկան յուշագրութիւն մը (1976)։

Հրատարակչական մարզին մէջ, աշխատած է «Սովետական Հայաստան» օրաթերթին, «Սովետական Հայաստան» ամսագրին եւ Գիտութիւններու Ակադեմիայի «Տեղեկագիր հասարակական գիտութիւնների» ամսագրին մէջ։ 1943ին անդամակցած է Հայաստանի Գրողներու Միութեան եւ երկու տարի ետք, հրատարակած է Մեծ Եղեռնի նուիրուած առաջին վէպը խորհրդահայ գրականութեան մէջ՝ «Մղձաւանջային օրեր», ինքնակենսագրական բնոյթով, որ վերահրատարակուած է երեք անգամ 1989էն սկսեալ։

Գառնիկ Ստեփանեան աշխատած է Ակադեմիայի գրականութեան հիմնարկին մէջ, Գրականութեան եւ Արուեստի թանգարանի տնօրէնը եղած է (1954-1963), եւ ապա՝ Ակադեմիայի արուեստի հիմնարկի գիտաշխատող 1963էն մինչեւ իր մահը։ Ան մասնագիտացած է արեւմտահայ գրականութեան եւ թատրոնի բնագաւառին մէջ։ Մենագրութիւններ գրած է արեւմտահայ թատրոնի զանազան նշանաւոր դերասաններու մասին (Պետրոս Ադամեան, Արուսեակ Փափազեան, Մկրտիչ Ջանան եւ Սիրանոյշ), հրատարակած է Ադամեանի նամակներու հատոր մը եւ հեղինակած է յուշագրութիւն մը ուրիշ մեծ դերասանի մը մասին՝ Վահրամ Փափազեան։ Անոր ամենէն կարեւոր նպաստը այս բնագաւառին եղած է եռահատոր «Ուրուագիծ արեւմտահայ թատրոնի պատմութեան» աշխատութիւնը (1962, 1969, 1975)։ Ան նաեւ գրած է սփիւռքահայ թատրոնին մասին։ «Ակնարկներ սփիւռքահայ թատրոնի պատմութեան» շարքէն երկու հատոր լոյս տեսած են՝ ֆրանսահայ (1982) եւ ամերիկահայ (2008, յետմահու) թատրոնի մասին։

Ստեփանեան ո՛չ միայն հրատարակած է աշխատութիւններ Արփիար Արփիարեանի (1955) եւ Յակոբ Պարոնեանի (1956, 1964) մասին, այլեւ թրքերէնէ հայերէն թարգմանած է Յովսէփ Վարդանեանի «Ագապի» վէպը (1953), որ առաջին թրքական վէպն է (սկզբնապէս լոյս տեսած 1851ին՝ հայատառ թրքերէնով), ինչպէս եւ Պարոնեանէն կարգ մը հայատառ թրքերէն գործեր։

Բանասէրին ուրիշ մէկ կարեւոր նպաստը հայագիտութեան եղած է երեք հատորնոց «Կենսագրական բառարան»ը (1973, 1981, 1990), որ դժբախտաբար անաւարտ մնացած է։

1967 ին Հայաստանի արուեստի վաստակաւոր աշխատողի տիտղոսը ստացած է, իսկ չորս տարի ետք՝ դոկտորական աւարտաճառը պաշտպանած է։ 1980ին ստացած է Հայաստանի պետական մրցանակը՝ «Հայ նոր գրականութեան պատմութիւն» հինգ հատորնոց հաւաքական աշխատութեան համար։

Ստեփանեան իր մահկանացուն կնքած է 1 Յուլիս 1989ին, Երեւանի մէջ։ Անոր յետմահու աշխատանքներուն շարքին կը պատկանի 600 էջնոց մենագրութիւն մը իր ծննդավայրին պատմութեան մասին՝ «Երզնկա» (2005)։

Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ ( www.armenianprelacy.org )

ՀԱՅԿԱԿԱՆ ՏԱՌԵՐՈՒ ԹՈՒԱՅԻՆ ԱՐԺԷՔԸ

Կար ժամանակ, երբ արաբական թիւերը գոյութիւն չունէին տակաւին, եւ իւրաքանչիւր լեզու պէտք է լուծէր թիւերը ներկայացնելու հարցը։ Ինչպէս յայտնի է, հռոմէացիները տառատեսակներու փոքր շարքով մը թիւերը կը ներկայացնէին (I = 1, V = 5, X = 10, L = 50, C = 100, M = 1000)։

Մեսրոպ Մաշտոց տարբեր ձեւով լուծած է հարցը։ Ան օգտագործած է ամբողջ այբուբենը եւ ո՛չ միայն վեց գիր՝ ինչպէս հռոմէացիները ըրած են։ Այսպէս՝

Միաւորներ՝ ա- էն մինչեւ թ

Տասնաւորներ՝ ժ –էն մինչեւ ղ

Հարիւրաւորներ՝ ճ- էն մինչեւ ջ

Հազարաւորներ՝ ռ- էն մինչեւ ք

Օրինակ՝ ԼԲ թիւը հաւասար է 32 թիւին = Լ (30) + Բ (2) ։

Թիւ 10.000ը յատուկ նշան մը ունէր՝ բիւր անունով կարճ գիծ մը որ թիւին վրայ կը գրուէր։ Այսպէսով, ա տառը կը դառնար 10.000 կամ մէկ բիւր, իսկ ժ տառը՝  100.000 կամ տասը բիւր։

Հայերը սկսան գործածել արաբական թուանշանները 17րդ դարուն շուրջ։ Այս ձեւով, հայկական տառատեսակներու թուային արժէքը գործածութենէ դուրս մնաց։ Սակայն, ինչպէս կը պատահի հռոմէական թուանշաններու պարագային, հայկական տառերը տակաւին կը գործածուին որոշ պարագաներու։ Օրինակ՝ թագաւորներու, իշխաններու կամ կաթողիկոսներու անուններուն համար։ Այսպէս՝ կը գրենք Տրդատ Գ. կամ Արամ Ա. ։ Նոյնը կը պատահի դարերու պարագային։ Թէեւ, ինչպէս ընթերցողը վերը տեսաւ, արաբական թիւը կը գործածուի (17րդ), հայկական տառատեսակներու գործածութիւնը նոյնպէս ընդունուած է։ Օրինակ՝ 21րդ դարը կարելի է գրել նաեւ ԻԱ. դար ձեւով, ուր Ի գիրը 20 թիւն է, իսկ Ա գիրը՝ 1։

Դարերը կ՚անցնին, բայց տակաւին որոշ աւանդութիւններ կը գոյատեւեն։
ՇԱԲԱԹԱԿԱՆ ԽՈՐՀՐԴԱԾՈՒԹԻՒՆ
Այս շաբթուան խորհրդածութեան մէջ, Սփրինկֆիլտի (Մեսեչուսեթս) Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ Տ. Պետրոս քհնյ. Շիթիլեան կ՚անդրադառնայ Մատթէոսի աւետարանի իմաստալից համարի մը. «Ողորմութիւն կ՚ուզեմ եւ ո՛չ թէ զոհ» (12:7)։ 
ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՅՑ
13 Յուլիս —“Hye Summer Night Dinner-Dance”՝ Ս. Վարդանանց Տիկնանց Միութեան կողմէ (Փրաւիտընս, Ռոտ Այլընտ), Crowne Plaza Hotel (Ուորուիք)։ Տեղեկութիւններու համար՝ Ճոյս Պաղտասարեան, 401-434-4467։

11 Օգոստոս —Ս. Ստեփանոս եկեղեցւոյ (Ուոթըրթաուն, Մեսեչուսեթս) տարեկան դաշտագնացութիւն Քէմփ «Հայաստանի մէջ», հովանաւորութեամբ՝ Անուշաւան արքեպիսկոպոսի։ Խաղողօրհնէք եւ մատաղ՝ կէսօրէ ետք ժամը 3:00ին։ Տեղեկութիւններու համար՝ 617-924-5762։

9-12 Հոկտեմբեր —Սրբոց Թարգմանչաց տօնին առիթով, Արեւելեան, Արեւմտեան եւ Գանատական թեմերու եկեղեցականաց համաժողով տեղի պիտի ունենայ՝ Մոնթեպելլոյի մէջ (Գալիֆորնիա)։ Մանրամասնութիւնները՝ յետագային։

12 Հոկտեմբեր —Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ 60ամեակի շարունակութիւն՝ Էլի Պէրպէրեանի եւ իր նուագախումբին մասնակցութեամբ։ Տեղեկութիւններու համար՝ 201-943-2950։

19 Հոկտեմբեր —«Ամերիկայի հայ բարեկամներ» կազմակերպութիւնը կը հովանաւորէ տարեկան «Հայ Քէֆ 5» պարահանդէսը, Double Tree by Hilton պանդոկ, Անտովըր (Մեսեչուսեթս)։ 

17 Նոյեմբեր —Յատուկ ձեռնարկ մը, կազմակերպութեամբ՝ Ազգ. Առաջնորդարանին։ Մանրամասնութիւնները՝ յետագային։
Follow us on Social Media
The Armenian Prelacy 
Tel: 212-689-7810 ♦ Fax: 212-689-7168 ♦ Email: email@armenianprelacy.org

Visit the Catholicosate webpage at  http://www.armenianorthodoxchurch.org/en/