8 Հոկտեմբեր, 2020
Սեղմեցէք իւրաքանչիւր ձեռնարկի վրայ՝ համապատասխան կայքէջ երթալու համար
ՄԻՈՒԹԻՒՆԸ ՈՍԿԻ Է
«Հայեր միացէ՛ք, միացէ՛ք հայեր, Արցախն է ձեզ կանչում, օգնութեան հասէք»։

Դաւիթ Բէկէն մինչեւ Գարեգին Նժդեհ, Սարդարապատէն մինչեւ Արցախ՝ պատմութիւնը մեզ դէմ առ դէմ կը դնէ դարաւոր ոսոխին։ Տարբեր ժամանակներ, տարբեր անուններ, տարբեր թիրախներ, բայց միեւնոյն նպատակը՝ հայոց ու Հայաստանի բնաջնջումը, մասնակի թէ ամբողջական կերպով։
 
Ընդդէմ սանձարձակ ու արիւնարբու բռնակալներու, ընդդէմ կեղծարարներու եւ վարձկաններու, ընդդէմ վայրագութեան ու ոճիրին, այսօր վկայ կը դառնանք մեր քաջարի զինուորներու վճռակամութեան՝ այս բուռ մը հողը պաշտպանելու, պողպատէ պատ մը քաշելու անոր շուրջ եւ աշխարհի անհանդուրժելի լռութեան շառաչուն ապտակ մը տալու։ Հայոց պատմութեան հերոսներու փաղանգը եկած ու գումարուած է մեր առիւծասիրտ տղոց հոգիին ու մարմինին մէջ, որոնք անվախօրէն, իրենց թանկարժէք կեանքը տալով նոյնիսկ, Արցախի երեսնամեայ դիւցազնամարտին հերթական էջը կը գրեն։
 
Արդէն տասնօրեայ այս պատերազմէն բազմաթիւ դասեր կարելի է քաղել, որոնք ո՛չ միայն մեր քաղաքական դասուն, այլեւ մեր ժողովրդային խաւերուն սերտողութեան նիւթ պէտք է դառնան։ Ամէն բանէ վեր, հետեւեալը հիմնական է՝ այլեւս ընդունելի չէ միասնականութեան քարոզներ կարդալ հայրենիքի ծայրագոյն վտանգի պահուն։
 
Այլապէս՝ այսօրուան հարիւրաւոր հերոսներուն թափած արիւնը ի զուր կը թափուի եւ պիտի թափուի։ Եթէ հիմա դադրած են անիմաստ վէճերն ու աթոռամարտերը, որոնք մինչեւ տասը օր առաջ մեր մաշեցնող առօրեան կը կազմէին, ասիկա չի նշանակեր, որ իրաւունք ունինք վաղը վերադառնալու մեր հին կարօտներուն՝ մինչեւ նոր ճգնաժամ։ Ամէն անգամ միեւնոյն բանը կրկնելով, տարբեր արդիւնքի չենք հասնիր։
 
Միասնականութեան ոգին կը պահանջէ հայրենիքը մեր մասնաւոր շահերէն վեր դասել ե՛ւ պատերազմի, ե՛ւ խաղաղութեան ժամանակ։ Ան է, որ մեզ յաղթանակի պիտի առաջնորդէ, իսկ երբ զէնքերու ձայնը դադրի, պէտք է դառնայ յաղթանակը խաղաղութեան մէջ ամրապնդելու հիմքը։
 
Սարդարապատի յաղթանակը երկնեց Հայաստանի Հանրապետութիւնը։ Արցախի յաղթանակը պէտք է նոյնքան կարեւոր երկունքի առիթ մը ըլլայ։

ԱՂՕԹՔ ՈՒ ԶՕՐԱԿՑՈՒԹԻՒՆ ՀԱՅՈՑ ԲԱՆԱԿԻՆ 
Կիրակի, 4 Հոկտեմբեր 2020-ին, Անթիլիասի մայրավանքի Ս. Գրիգոր Լուսաւորիչ Մայր Տաճարին մէջ, Ս. Պատարագի ընթացքին, Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա. Կաթողիկոս աղօթք բարձրացուց առ Աստուած՝ ի զօրակցութիւն հայոց բանակին, որ արեան նահատակութեամբ կը պաշտպանէ մեր ժողովուրդին ազատ ու անկախ ապրելու աստուածատուր իրաւունքը: Նորին Սրբութիւնը խնդրեց Աստուծմէ, որ հեռու պահէ Հայաստանը, Արցախը ու ողջ հայութիւնը երեւելի ու աներեւոյթ թշնամիներէ, բժշկութիւն շնորհէ վիրաւորներուն եւ հոգւոց խաղաղութիւն՝ պատերազմին զոհուած հերոսներուն ու բոլոր հայորդիներուն:
Պատարագի աւարտին, Վեհափառ Հայրապետի նախագահութեամբ տեղի ունեցաւ հոգեհանգիստ՝ նահատակ զինուորներու ու հայորդինեդու հոգիներուն համար: Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան բոլոր թեմերէն ներս եւս կատարուեցաւ աղօթք՝ հայոց բանակին զօրակցութեան եւ հոգեհանգիստ՝ պատերազմի զոհ հայորդիներու հոգիներուն խաղաղութեան համար:
Վեհափառ Հայրապետը միջ-եկեղեցական շրջանակներու հետ կապեր հաստատեց՝ անոնց հաղորդելով Արցախի մէջ տեղի ունեցող պատերազմին ճշմարիտ պատկերը, թշնամիին սադրանքները, Թուրքիոյ ու ահաբեկիչներու մասնակցութիւնը ազերիներու կողքին եւ մեր ժողովուրդին ազատ ու անկախ ապրելու իրաւունքը: Միջ-եկեղեցական կառոյցները, յատկապէս Եկեղեցիներու Համաշխարհային Խորհուրդն ու Միջին Արեւելքի Եկեղեցիներու Խորհուրդը, դատապարտեցին ազերի յարձակումները եւ կոչ ուղղեցին հարցերը լուծելու քաղաքական բանակցութեան ճամբով:
Յիշեցնենք, որ Նորին Սրբութիւնը կոչ ուղղեց բոլոր թեմերուն ու հայորդիներուն՝ «Հայաստան» Համահայկական Հիմնադրամին ճամբով եւ այլ միջոցներով գործնապէս զօրավիգ կանգնելու հայոց բանակին:
ԱՆՈՒՇԱՒԱՆ ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ՝ ՄԱՅՐ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՄԷՋ
Կիրակի, 11 Հոկտեմբերին, Անուշաւան Արքեպիսկոպոս պիտի նախագահէ Ս. Պատարագին եւ քարոզէ Ս. Լուսաւորիչ Մայր Եկեղեցւոյ մէջ (Նիւ Եորք)։ Պիտի պատարագէ Մայր Եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ՝ Տ. Մեսրոպ Քհն. Լագիսեան։ Մեր հաւատացեալները կրնան արարողութեան հետեւիլ ուղիղ սփռումով։
ԱՂՕԹՔ ԽԱՂԱՂՈՒԹԵԱՆ
Ամէն օր, Արեւելեան թեմի իւրաքանչիւր համայնքի մէջ հերթաբար տեղի կ՚ունենայ աղօթք՝ Արցախի եւ Հայաստանի խաղաղութեան եւ ապահովութեան համար։ Հետեւեցէք ձեր համայնքի տեղեկատուութեան։ 
ՑՈՅՑԵՐ ՆԻՒ ԵՈՐՔԻ ՄԷՋ
Շաբաթ, 10 Հոկտեմբերին, կէսօրուան ժամը 12:30ին, տեղի պիտի ունենայ երիտասարդական ցոյց մը Մանհաթընի մէջ՝ «Ճշմարտութիւնը տեղեկացուցէ՛ք» բնաբանին տակ։ Տեղի պիտի ունենայ քայլարշաւ մը՝ NBC հեռատեսիլի կայանի կեդրոնէն (50րդ փողոց՝ 5րդ եւ 6րդ պողոտաներուն միջեւ) դէպի ABC հեռատեսիլի կայանի կեդրոնը (66րդ փողոց եւ Գոլըմպըս պողոտայ), պահանջելով որ լրասփիւռները ճշմարտացի տեղեկութիւններ հաղորդեն ազերի-թրքական յարձակման մասին։

Իսկ Կիրակի, 11 Հոկտեմբերին, կէսօրէ ետք ժամը 1:00ին, Ս. Վարդան հրապարակին մէջ տեղի պիտի ունենայ ցոյց մը՝ «Վարդանանց ասպետներ»ու կազմակերպութեամբ եւ Նիւ Եորքի բոլոր հայկական կազմակերպութիւններու հովանաւորութեամբ, Արցախի վրայ կատարուող յարձակման դէմ հայութեան բողոքի ձայնը բարձրացնելու համար։
ՅՈՒՇԱՏԱԽՏԱԿԻ ԶԵՏԵՂՈՒՄ ՄՈՆԹՎԷՅԼԻ ՄԷՋ (ՆԻՒ ՃԸՐԶԻ)
Նախաձեռնութեամբ Նիւ Ճըրզիի Մոնթվէյլ աւանի քաղաքապետ՝ Մայքըլ Ղասալիի, կազմակերպութեամբ՝ ՀՅԴ «Դրօ» կոմիտէութեան, եւ ընդ նախագահութեան Գերշ. Տ. Անուշաւան Արքեպիսկոպոսի, Կիրակի, 4 Հոկտեմբերի յետ միջօրէին տեղւոյն «Մեմորիըլ Փարք»ի մէջ տեղի ունեցաւ յարգանքի յատուկ արարողութիւն մը, Հայոց Ցեղասպանութեան, ինչպէս նաեւ 1915-1923ի ասորի, արաբ, յոյն ժողովուրդներու երկու միլիոն անմեղ զոհերու ի յիշատակ զետեղուած յուշաքար-ցուցանակին առջեւ:
 
Օրուան հանդիսավար՝ տիկ. Կարինէ Պիրազեան-Շնորհօքեանի բարի գալուստի խօսքէն ետք, ՀՄԸՄի սկաուտներն ու արենոյշները տողանցքով ամերիկեան եւ հայկական դրօշներու զետեղումը կատարեցին: Ապա, օր. Դուին Պարոնեան մեներգեց ամերիկեան եւ հայկական քայլերգները:
 
Յատուկ աղօթք կատարուեցաւ, գլխաւորութեամբ Սրբազան Հօր եւ մասնակցութեամբ Գերպ. Տ. Սահակ Ծ. Վրդ. Եմիշեանի՝ Առաջնորդական Փոխանորդ եւ հոգեւոր հովիւ Ս. Վարդանանց եկեղեցւոյ, Արժ. Տ. Տիրան Քհն. Պոհաճեանի՝ հոգեւոր հովիւ Ս. Ղեւոնդեանց եկեղեցւոյ, եւ Պատ. Յովսէփ Կարապետեանի՝ հոգեւոր հովիւ Հայ Երիցական եկեղեցւոյ:
 
Այնուհետեւ, պրն. Ղասալի խօսք առնելով յայտնեց, որ այս յուշաքարը կը ներկայանայ որպէս ճշմարտութեան յաղթանակին անլռելի վկայ: Հայ մօր եւ ասորի հօր ցեղասպանութենէ վերապրողներու զաւակ, քաղաքապետը ըսաւ, թէ աշխարհի վրայ չկայ ոյժ մը որ կարենայ թաղել արդարութիւնը, հրաւիրելով ցեղասպան պետութիւնը որ ճանչնայ իր գործած աննախընթաց ոճիրը եւ ըստ այնմ հատուցում կատարէ:
 
Առաջնորդ Սրբազան Հայրը, յանուն ներկաներուն, բայց մանաւանդ մէկուկէս միլիոն հայ նահատակներուն, շնորհակալութիւն յայտնեց պրն. Ղասալիին եւ քաղաքապետութեան իրենց օրինակելի նախանձախնդրութեան համար։ Մէջբերելով «Հանգչեցէք դուք անդորր նահատակ եղբայրներ» երգի բառերը, ան շեշտեց որ անթաղ ու անշիրիմ մնացած նահատակները այսօր ոգեղէն ներկայութեամբ կը միանան մեզի եւ կ՚օրհնեն մեզ՝ ի տես իրենց ժառանգորդներու հաւատարմութեան եւ յանձնառութեան:
 
Ռաֆֆի Չուխատարեան՝ պրն. Ղասալիի տնտեսական խորհրդատուն, իր շնորհակալութիւնը յայտնեց հայ համայնքի գովելի գործակցութեան համար, իսկ Ճէյմզ Սահակեան՝ Նիւ Ճըրզիի Հայ Դատի Յանձնախումբին կողմէ, եւ Ալեք Պոյաճեան՝ ՀԵԴի կողմէ խօսք առնելով, անդրադարձան ղարաբաղեան ներկայ տագնապին, եւ իրենց անսակարկ յանձնառութիւնը յայտնեցին հայ ժողովուրդի իրաւունքի ամբողջական իրականացման համար:
 
Յարգանքի ձեռնարկը աւարտեցաւ ժողովուրդի մասնակցութեամբ՝ Տէրունական աղօթքը երգելով:
 
Աւելցնենք, որ Մոնթվէյլի քաղաքապետութիւնը, առաջնորդութեամբ պրն. Մայքըլ Ղասալիի, անցեալ տարի սոյն յուշատախտակը առանձին զետեղած էր այգեստանին մէջ: Այս տարի, յուշաքարի վրայ հաստատուելով, նահատակաց վկայակոչումը աւելի պաշտօնական բնոյթով կը ներկայանայ հանրութեան:  
Ի ՅԻՇԱՏԱԿ
ԳԷՈՐԳ ՀԱՃԵԱՆԻ (1971-2020)
Թեմիս բարեջան առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան Արքեպիսկոպոս, եւ Կրօնական ու Քաղաքական Ժողովները խոր ցաւով իմացան, որ Երեքշաբթի, Հոկտեմբեր 6ին, Արցախի պաշտպանութեան կռիւներուն ընթացքին զոհուած է նախկին լիբանանահայ, Հայաստան ներգաղթած թենոր Գէորգ Հաճեան, ուրիշ եօթը ազատամարտիկներու հետ։ Արցախի հանրապետութիւնը կը դիմագրաւէ Ատրպէյճանի եւ Թուրքիոյ միացեալ ուժերուն յարձակումը, որոնց միացած են Թուրքիոյ կողմէ Սուրիայէն Ատրպէյճանի փոխադրուած վարձկան ահաբեկիչներ։
 
Հանգուցեալ Գէորգ Հաճեան ծնած էր Այնճարի հայաւանը (Լիբանան), 1971ին։ Շրջանաւարտ եղած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսութեան դպրեվանքէն ու սարկաւագի աստիճան ստացած։ Երաժշտական ուսումը ստացած է Համազգայինի «Բարսեղ Կանաչեան» երաժշտանոցին մէջ (Պէյրութ) ու կանխաւ ղեկավարած Այնճար «Յառաջ – Գ. Կիւլպէնկեան» գոլէճի երգչախումբը։ Ելոյթ ունեցած է Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոսարանի «Շնորհալի» երգչախումբին եւ տեղական այլ երգչախումբերու հետ։ Համերգներ տուած է Լիբանանի, Սուրիոյ, Պուլկարիոյ, Քուէյթի, Հայաստանի, Արցախի, Կիպրոսի, Գանատայի եւ Միացեալ Նահանգներու մէջ։ Բազմաթիւ համերգներ տուած է Արցախ ծառայող զօրքերուն եւ սահմանային բնակավայրերու մէջ։ Հրատարակած է հայկական կրօնական, ժողովրդական ու հայրենասիրական երաժշտութեան չորս խտասալիկներ (CD)։
 
Նիւ Եորքի մէջ, Գ. Հաճեան Ս. Լուսաւորիչ եկեղեցւոյ այցելու դպրապետ եղած է եւ Համազգայինի «Ծիրանի» մանկական երգչախումբի խմբավար։
 
Ան Հայաստան ներգաղթած էր իր ընտանիքով 2005ին, իսկ տասը տարի ետք ստացած էր Հայաստանի քաղաքացիութիւնը։ Այդ առիթով տրուած հարցազրոյցի մը (yerkir.am), ան յայտնած էր՝ այժմ մարգարէական թուացող խօսքերով. «Աշխարհի երեսին ամենից շատ նահատակ ունեցող ազգը երեւի մենք ենք, իսկ նահատակութիւնն ինքնանպատակ չէ, այն միայն ու միայն յաւերժութեան համար է, վկան` մեր 1.500.000 միլիոն սրբերը եւ Արցախեան գոյապայքարի հազարաւոր նահատակները»:
 
Հանգիստ՝ վասն Յիսուսի եւ վասն հայրենեաց տուայտող իր հոգիին, մխիթարութիւն՝ հարազատներուն, եւ կարողութիւն ու զօրութիւն իր զինակիցներուն։
 ՅԻՍՈՒՍ ԿԵՆԴԱՆԻ՞ Է ՄԵՐ ՄԷՋ
Առաջնորդ Սրբազան Հօր քարոզը
Կիրակի, Հոկտեմբեր 4ին, Գերշ. Տ. Անուշաւան Արքեպիսկոպոս նախագահեց Ս. Պատարագին Սրբոց Վարդանանց եկեղեցւոյ մէջ (Ռիճֆիլտ, Նիւ Ճըրզի)։ Պատարագեց եկեղեցւոյ հոգեւոր հովիւ՝ Գերպ. Տ. Սահակ Ծ. Վրդ. Եմիշեան։ Ստորեւ կու տանք Առաջնորդ Սրբազան Հօր քարոզը։

Այսօր, առաքելական նամակի ընթերցումը Կորնթացիներու ուղղուած նամակէն է (Բ Կոր 135-10): Առաքեալը Կորնթոս ապրող հաւատացեալներուն կը պատուիրէ, ըսելով. «Քննեցէք դուք ձեզ, տեսնելու համար թէ նոյն հաւատքին մէջ կը մնա՞ք: Փորձեցէք դուք ձեզ, Քրիստոս Յիսուսի ներկայութիւնը կը զգա՞ք ձեր ներսիդին, թէ պարզապէս իր անունը կը կրէք»: Առաքեալին խօսքը առաջին բառէն իսկ զօրաւոր պատգամ կը պարունակէ՝ ո՛չ միայն հաւատքի պրիսմակէն, այլ առ հասարակ առօրեայ մեր կեանքի բոլոր` ֆիզիքական, մտաւոր ու հոգեւոր տեսանկիւններէն դիտուած:
 
Որպէս բանաւոր արարածներ, հրաւիրուած ենք քննելու զմեզ ո՛չ միայն տարեվերջերուն, կամ ըստ եղանակի, կամ օրուան աւարտին, այլ իւրաքանչիւր մտածումի եւ անոր հետեւանք՝ գործի առթիւ: Արդարեւ, կարելի՞ է երեւակայել որեւէ թուաբանագէտ, երկրաչափ, գիտնական կամ բժիշկ որ անտեսէ ամենէն չնչին սխալը իր հաշիւներուն կամ գործողութեանց մէջ, եւ միւս կողմէ որեւէ շարժավար, լարախաղաց կամ արհեստաւոր՝ իր ուշադրութեան կամ շարժումին մէջ: Վստահ որ սխալներ անխուսափելի են, սակայն անոնց անտեսումը կ՚ունենայ ճակատագրական սխալներ անհատին թէ հաւաքականութեան վրայ: Ուստի, Առաքեալը կը հրաւիրէ մեզ որ անդադար քննենք մեր հաւատքը՝ չափանիշ ունենալով մեր Տէրը Յիսուս Քրիստոս, իսկ որպէս նպատակ՝ Անոր միջոցաւ մեր մաքրութիւնն ու փրկութիւնը:
 
Այո՛, պարտինք միշտ քննել մեր հաւատքը, որովհետեւ անոր ազդեցութիւնը իրաւ որ անուրանալի է մեր կեանքին վրայ: Մեր հաւատքը կը մարմնաւորէ մեր մտածումներն ու համոզումները, արարքներն ու յարաբերութիւնները մեր ընտանիքի, համայնքի ու ազգի եւ ինչո՞ւ չէ՝ մայր բնութեան հանդէպ: Անկախ մեր տարիքէն, սեռէն կամ ցեղէն, անխտիր ամէնքս ալ դէմ յանդիման կը գտնուինք կացութիւններու, որոնք կրնան սպառնալ մեր համոզումներուն, առողջութեան, հանգիստին ու գոյութեան: Մեր պատասխանը բնականաբար կը տարբերի համաձայն մեր հաւատքին: Այդ հաւատքը կրնայ անձնակեդրոն ըլլալ եւ կամ հիմնուած՝ գաղափարախօսութեան մը վրայ, եւ ըստ այնմ տուեալ կացութիւնը կը դիմակալենք: Քարոզի մեր սահմաններուն մէջ կը բաւականանանք Քրիստոնէական հասկացողութեամբ քննարկելով այս հարցը, ինչպէս որ Առաքեալը կը ներկայացնէ:
 
Երբ քննենք զմեզ, մեր հաւատքը՝տեսնելու համար թէ Յիսուս կ՛ապրի մեր մէջ, մաքրութեան անբացատրելի եւ խորհրդաւոր փոխակերպում մը, խաղաղութիւն մը եւ նորոգութիւն մը կը զգանք ներքնապէս: Նայիլ Յիսուսին, որ բաժնեց մարդկային մեր բնութիւնը, մեզ կ՚առաջնորդէ բաժնեկցելու աստուածային բնութեան աներեւակայելի բարիքները: Յիսուս որքան որ մարդ է, նոյնքան եւ ամբողջական աստուածութիւն է Հօր եւ Սուրբ Հոգւոյն հետ: Եսայի մարգարէն, Էմմանուէլի ծնունդէն վեց դարեր առաջ ներկայացուցած էր զինք, ըսելով. «Տիրոջ Հոգին պիտի հանգչի Անոր վրայ, իմաստութեան եւ հանճարի հոգինԽորհուրդի ու Զօրութեան Հոգին, Անիկա Տիրո վախով պիտի լեցուի… Արդարութիւնը Անոր մէջքի գօտին պիտի ըլլայ եւ հաւատարմութիւնը՝ Անոր երիկամունքներուն գօտին» (Ես 11.2-5): Այս եւ բոլոր մարգարէութիւնները Յիսուս Քրիստոսով իրականացան։ Ուստի, երբ Յիսուս զգանք, կրենք, սոսկ բարի ուսուցիչի մը, հերոսի մը, հրաշագործի մը յիշատակները չէ որ կ՚ոգեկոչենք, այլ կեանքի աղբիւրի ուժով է որ կը կենսաւորուինք: ԶՔրիստոս զգալ ու իր անունը կրել կը նշանակէ յաւերժատրոփ սիրտ մը մեր մէջ կրել, որ մշտաթարմ արիւն կը մղէ՝ նորոգելով մեր ֆիզիքական, մտաւոր եւ հոգեւոր առողջութիւնն ու բարեկեցութիւնը:
 
Կեանքը մեզի կը սորվեցնէ որ ամենէն տարրական ու ընթացիկ բաներն իսկ քննութենէ անցնելը խիստ կարեւոր է առողջ, զօրաւոր եւ արդիւնաւէտ ըլլալու համար՝ անձնական թէ հաւաքական պարագաներուն: Անտեսել այս իրողութինը բացարձակապէս օգտաշատ չէ: Վախը, կասկածը եւ կամ անտրամաբանական այլ պատճառներ՝ խուսափելու համար այս ճշմարտութենէն, միայն ու միայն կը վնասեն մեզի: Ուստի, որպէս բանաւոր արարածներ ու հաւատացեալներ, եթէ լրջօրէն կը փնտռենք մեր շահը, երբեք պէտք չէ տատամսինք ուրիշ բաներու հետ նաեւ քննել մեր հաւատքը: Մեր Տէրը՝ իր երկրաւոր առաքելութեան սկիզբէն իսկ, խօսքով ու գործով վստահեցուց մեզ որ ինք եկաւ մեր տկարութիւնը իր վրայ առնելու, մեր հետ բաժնեկցելու, որպէսզի փրկէ զմեզ եւ ո՛չ թէ դատէ: Ուստի, քաջալերուինք այս հրաւէրէն մենք զմեզ քննելու, եւ տեսնելու համար թէ Յիսուս կենդանի՞ է մեր հաւատքին, մտածումներուն ու գործերուն մէջ: Եւ Իրմո՛վ նորոգուինք ո՛չ միայն պատահական կերպով, այլ ամենայն խստապահանջութեամբ՝ աչքի իւրաքանչիւր թարթումին եւ սրտի տրոփիւնին հետ:
 
Անցեալ Կիրակի՝ Վարագայ Խաչի տօնէն ի վեր, հայ ժողովուրդը յԱրցախ, ի Հայրենիք եւ ի սփիւռս աշխարհի կ՚ապրի ճգնաժամային Լինելութեան օրեր, Թուրքիոյ ամբողջական գործակցութեամբ եւ մասնակցութեամբ Ատրպէյճանի յայտարարած պատերազմին հետեւանքով։ Փա՜ռք Աստուծոյ, հազա՛ր փառք որ թշնամիին գերարդիական զէնքերով օժտուած բանակի բոլոր գրոհները ձախողեցան շնորհիւ մեր արի արանց ղեկավարութեան վարած հմուտ ռազմավարութեան, եւ հերոսական զինուորներու ապշեցուցիչ եւ հիացուցիչ քաջութեան եւ ի գին արեան զոհողութեան։

Երկու օրեր առաջ, Հայաստանի Հանրապետութեան նախագահ՝ տիար Արմէն Սարգիսեան հարցազրոյց մը ունեցաւ այս մասին, որմէ կ՚ուզեմ մէջբերել հետեւեալ հաստատութիւնը «Մեր հայրենիքի դրօշակի նման, որ ունի երեք գոյներ՝ Կարմիր, Կապոյտ եւ Նարնջագոյն, մեր ժողովուրդը ունի երեք հիմնական արժէքներ՝ Միասնականութիւն, Նուիրուածութիւն եւ Հաւատք։ Այսօր, ես հպարտ եմ որ այս երեք գոյներով ծիածանուած կը գործէ համայն հայ ժողովուրդը»։
 
Այո՛, միասնականութեամբ եւ անսակարկ նուիրումով է որ հայ ժողովուրդը Ցեղասպանութենէն ետք 1918ին կերտեց առաջին հանրապետութիւնը, 1994ին ազատագրեց Շուշին եւ Արցախի այլ տարածքներ, միշտ հաւատալով որ Աստուծոյ Աջը հովանի է եւ կը պաշտպանէ իր բազմաչարչար ժողովուրդը։ Եւ այսօր, երբ բազմահազար «խուժան եւ ասկեար եկել Արցախն է պատել», մեր հաւատքի աչքերով կարդանք, կարծէք նախախնամութեան տնօրինումով մեր հայրերու նշանակած այս օրուան ընթերցումը՝ Հին Կտակարանէն որ արեւու նման պայծառ է, եւ ո՛չ մէկ մեկնաբանութեան կը կարօտի։ Եսայի Մարգարէն կ՛ըսէ
 
«Վա՜յ բոլոր այն ազգերուն որոնք ալեկոծ ծովու մը պէս Աստուծոյ դէմ կը մոլեգնին եւ որոնք ալիքներու նման կը շառաչեն:
Նոյնիսկ եթէ ծովերուն պէս անհամար ըլլան անոնք, ովկիանոսի ալիքներուն սաստկութիւնն իսկ ունենան՝ սակայն Աստուած պիտի ճզմէ ու ցրուէ զանոնք այնպէս՝ ինչպէս հովը կը քշէ յարդին շիւղը, ինչպէս մրրիկը կ՚աւլէ կառքերուն հանած փոշին:

Ողբ ու կոծով պիտի փակուի օրն իրենց, առաւօտը դեռ չբացուած՝ ա՛լ գոյութիւն պիտի չունենան: Ահա ա՛յս պիտի ըլլայ մեր յափշտակիչներուն, մեր կողոպտիչներուն վիճակուած ճակատագիրը» (Եսայի 17.12-14)։
 
Յարատեւ քննենք մեր հաւատքը եւ ջրդեղենք զայն մեր երկհազարամեայ հայ քրիստոնեայի փորձառութեամբ, փառաւորելով Ամենասուրբ Երրորդութիւնը։ Ամէն։
ԱԶԳԱՅԻՆ ՏՈՒՐՔԻ ԱՐՇԱՒԸ ԿԸ ՇԱՐՈՒՆԱԿՈՒԻ 
Ազգ. Առաջնորդարանի ազգային տուրքի արշաւի երկրորդ փուլը սկսած է։ Երախտապարտ ենք այն բազմաթիւ անդամներուն եւ բարեկամներուն, որոնք մինչեւ հիմա չեն զլացած իրենց առատաձեռն օժանդակութիւնը։ 
 
Ձեր աջակցութիւնը հարկաւոր է՝ աւելի քան երբեք, մեր ծրագիրները զարգացնելու համար։ Ան մեզ կը խթանէ յարատեւելու մեր յանձնառութեան մէջ։ «Իւրաքանչիւրը թող տայ՝ նայած իր սրտի յօժարութեան եւ ո՛չ թէ չկամութեամբ կամ պարտաւորուած զգալով. որովհետեւ Աստուած զուարթառատ կերպով նուիրողը կը սիրէ» (Բ. Կր 9.7): 
ԼԻԲԱՆԱՆԻ ՕԳՆՈՒԹԵԱՆ ՖՈՆՏ
Մեր հաւատացեալներուն առատաձեռն նուիրատուութեան եւ մեր հոգեւորականներու գործակցութեան շնորհիւ, այսօրուան տուեալներով Ազգային Առաջնորդարանի դրամահաւաքը լիբանանահայ մեր եղբայրներուն եւ քոյրերուն համար, հասած է 360.613 տոլարի գումարին։ Ձեր նուիրատուութիւնը լիբանանահայ համայնքին կը բաշխուի Լիբանանի Հայոց Թեմի Առաջնորդ՝ Գերշ. Տ. Շահէ արք. Փանոսեանի գլխաւորած Լիբանանահայութեան Վերականգնումի Մարմնին կողմէ։

Սեղմեցէք այստեղ՝ նուիրատուութիւններու իններորդ ցանկը, եւ այստեղ՝ ամբողջական ցանկը կարդալու համար։
ԱՍՏՈՒԱԾԱՇՆՉԱԿԱՆ ԸՆԹԵՐՑՈՒՄՆԵՐ
ԿԻՐԱԿԻ, 13 ՀՈԿՏԵՄԲԵՐ
Ե. ԿԻՐԱԿԻ ԽԱՉՎԵՐԱՑԻ
ՃՇ. ԸՆԹԵՐՑՈՒՄ
Ես. 19:1-11
ԱՒԵՏԱՐԱՆ ԸՍՏ ՄԱՐԿՈՍԻ 12:35-44
Յիսուս տաճարին մէջ ուսուցանելու ընթացքին հարցուց ժողովուրդին .
Օրէնքի ուսուցիչները ի՞նչպէս կ ըսեն՝ թէ Քրիստոս Դաւիթի Որդին է, երբ Դաւիթ ինք Սուրբ Հոգիէն ներշնչուած՝ կըսէ.-
« Տէրը ըսաւ իմ Տիրոջս.-
Աջ կողմս նստէ,
մինչեւ թշնամիներդ ոտքերուդ տակ դնեմ
որպէս պատուանդան»։
Եթէ Դաւիթ զայն Տէր կը կոչէ , ինչպէ՞ս ուրեմն Քրիստոսը անոր որդին է։
Ժողովուրդը հաճոյքով մտիկ կընէր Յիսուսի, որ իր ուսուցումները շարունակելով, կըսէր.
Զգո՛յշ եղէք Օրէնքի ուսուցիչներէն, որոնք կը սիրեն փառաւոր զգեստներով շրջիլ, հրապարակներու վրայ մարդոցմէ յարգալիր բարեւներ ընդունիլ, ժողովարաններու մէջ առաջին աթոռները գրաւել եւ ընթրիքներու ընթացքին՝ պատուոյ տեղերը։ Մէկ կողմէ այրիներուն տուները անոնց ձեռքէն կը յափշտակեն, իսկ միւս կողմէ կեղծաւորութեամբ իրենց աղօթքը կերկարեն։ Ասոր համար աւելի՛ խիստ դատապարտութիւն պիտի ընդունին։
Յիսուս կեցած էր տաճարի գանձանակին մօտ եւ կը դիտէր ժողովուրդը, որ դրամ կը նետէր գանձանակին մէջ։ Շատ մը հարուստներ մեծ գումարներ նետեցին։ Աղքատ այրի մըն ալ եկաւ եւ նետեց երկու լումայ, որ քանի մը դահեկան կընէ։ Յիսուս մօտը կանչեց իր աշակերտները եւ ըսաւ անոնց.
Վստա՛հ գիտցէք , որ այս թշուառ այրին բոլորէն շատ դրամ նետած եղաւ գանձանակին մէջ, որովհետեւ միւսները իրենց աւելորդ գումարներէն նետեցին, մինչ անիկա, հակառակ չքաւոր ըլլալուն, ինչ որ ունէր՝ նետեց, իր ամբո՛ղջ ապրուստը։
***
ԹՈՒՂԹ ԳԱՂԱՏԱՑԻՆԵՐՈՒՆ 2:l-10
Այնուհետեւ, տասնըչորս տարի ետք կրկին Երուսաղէմ գացի Բառնաբասին հետ , Տիտոսն ալ միասին առնելով։ Գացի, որովհետեւ Աստուած յայտնեց որ երթամ։ Այնտեղ, Երուսաղէմի եկեղեցիին զեկոյց տուի հեթանոսներուն մէջ կատարած քարոզութեանս մասին։ Առանձնաբար զեկոյց տուի նաեւ եկեղեցւոյ ղեկավարներուն, որպէսզի զուր տեղը աշխատած չըլլամ եւ չաշխատիմ։ Անոնք բնաւ չստիպեցին որ թլփատուի ինծի ընկերացող Տիտոսը, որ հեթանոս Յոյն մըն էր։ Թլփատութիւն պահանջողները քանի մը կեղծ քրիստոնեաներ էին, որոնք հաւատացեալներու շարքերուն մէջ սպրդած էին՝ Յիսուս Քրիստոսով մեր ունեցած ազատութիւնը լրտեսելու եւ մեզ Մովսիսական օրէնքներու ծառայութեան մէջ պահելու համար։ Բայց վայրկեան մը իսկ տեղի չտուինք անոնց, որպէսզի վստահ ըլլաք՝ թէ ճշմարիտ էր ինչ որ ձեզի քարոզեցինք։
Գալով անոնց՝ որոնք եկեղեցւոյ ղեկավարները կը համարուէին, ինծի համար բնաւ կարեւորութիւն չունի թէ անցեալին ի՛նչ եղած են անոնք։ Աստուած մարդոց միջեւ խտրութիւն չի դներ։ Արդ, ղեկավար համարուած այդ առաքեալները ոեւէ նոր բան չըսին ինծի այս մասին։ Ընդհակառակը, երբ տեսան թէ Աստուած ինծի վստահած է հեթանոսներու քարոզութիւնը, ինչպէս Պետրոսի յանձնած էր Հրեաներու քարոզութիւնը որովհետեւ Աստուած ինչպէս Պետրոսի առաքելութիւնը յաջողցուց Հրեաներուն մէջ, նոյնպէս ալ իմ առաքելութիւնս յաջողցուց հեթանոսներուն մէջ –, այն ատեն՝ Յակոբոս, Կեփաս եւ Յովհաննէս, որոնք եկեղեցւոյ սիւները կը համարուէին, ճանչցան Աստուծմէ ինծի տրուած շնորհքը, իմ եւ Բառնաբասի ձեռքը թօթուելով հաւանութիւն տուին որ մենք հեթանոսներուն մէջ աշխատինք , իսկ իրենք՝ Հրեաներուն։ Միայն խնդրեցին, որ Երուսաղէմի աղքատներուն օգնել չմոռնանք. բան մը, որուն համար ես սրտանց աշխատեցայ։
ՍՐԲՈՑ ԹԱՐԳՄԱՆՉԱՑ ՏՕՆ
Այս Շաբաթ, 10 Հոկտեմբերին, Հայաստանեայց Առաքելական Եկեղեցին կը նշէ մեր եկեղեցական աւանդութեան ամենէն ժողովրդական տօներէն մէկը՝ Սրբոց Թարգմանչաց տօնը։ Ըստ էութեան, եկեղեցական օրացոյցը նմանօրինակ երկու տօներ ունի։ Առաջինը կը նշուի Հոգեգալստեան հինգերորդ Կիրակիին յաջորդող Հինգշաբթին՝ Ս. Սահակ Հայրապետի եւ Մեսրոպ Վարդապետի տօնին առթիւ, որ կրնայ Յունիսին կամ Յուլիսին համընկնիլ, իսկ երկրորդը՝ Հոկտեմբերի երկրորդ Շաբաթ օրը։ 
 
Հոկտեմբերի տօնը կը կեդրոնանայ հայ գիրերու գիւտին եւ թարգմանիչներու իրագործումներուն վրայ։ Դպրոցական ցանցի մը հաստատման կողքին, Մեսրոպ Մաշտոցի ու Սահակ Պարթեւի գլխաւորած խումբը գրաւոր մշակոյթի հիմքը դրաւ Աստուածաշունչի թարգմանութեամբ։ Այս ճակատագրական իրադարձութեան յաջորդեց թէ՛ ինքնուրոյն եւ թէ՛ թարգմանական բազմաթիւ երկերու արտադրութիւնը։ Այս սերունդին գործը ո՛չ միայն Հայց. Եկեղեցւոյ ազգային ինքնուրոյն նկարագիրը կերտեց, այլեւ 5րդ դարը մշակոյթի Ոսկեդարու վերածեց։
 
Մեծի Տանն Կիլիկիոյ Կաթողիկոս (1943-1952) ու հայ մշակոյթի երախտաւորներէն՝ Գարեգին Ա. Յովսէփեանցի նախաձեռնութեամբ, Հոկտեմբերը Հայ Մշակոյթի Ամիս դարձած է։ Աշխարհասփիւռ հայութիւնը այս տօնը կը նշէ զանազան մշակութային ձեռնարկներով, որոնք ո՛չ միայն անցեալը կ՚ոգեկոչեն, այլեւ մեր օրերու մտաւորականներու իրագործումները կ՚արժեւորեն։ 
 
Ս. Մեսրոպի ու Ս. Սահակի կողքին, այս Շաբաթ օր յատուկ յիշատակութեան կ՚արժանանան անոնց երկու աշակերտները. Եղիշէն՝ Վարդանանց պատերազմի ականատեսն ու պատմիչը, եւ Մովսէս Խորենացին՝ հայոց պատմահայրը։ Յետագայ դարերէն ուրիշ երեք հռչակաւոր անուններ ալ կը յիշատակուին. հայ փիլիսոփայական մտքի հիմնադիրներէն՝ Դաւիթ Անյաղթ, հայ մեծագոյն բանաստեղծ՝ Գրիգոր Նարեկացի եւ բեղուն գրող, երաժիշտ ու աստուածաբան՝ Ներսէս Շնորհալի։
 
Հայ գիրերու գիւտով եւ անոր յաջորդող թարգմանութիւններով, 5րդ դարու թարգմանիչներն ու մատենագիրները մեր պատմութեան ընթացքը փոխեցին անշրջելի կերպով։
 
Որք զարդարեցին տնօրինաբար զիմաստս անեղին, հաստատելով յերկրի զգիր կենդանի հովուել զհօտ նոր իսրայելի. երգով քաղցրութեամբ հնչմամբ զաստուած օրհնեսցուք։ Որք երկրաւոր մեծութիւն փառաց խաւար կոչեցին, ապաւինելով ի յոյս անմահ փեսային անճառ բանին արժանի եղեն. երգով քաղցրութեան հնչմամբ զաստուած օրհնեսցուք։ Որք զօրութեամբ հօր իմաստութեան էին անեղի հաստատեցին զաթոռ սրբոյն Գրիգորի թարգմանութեամբ նշանագրութեան. երգով քաղցրութեան հնչմամբ զաստուած օրհնեսցուք։ Որք նորափետուր բանիւ զարդարեալ պայծառազգեցան եկեղեցիք հայաստանեայց ի ձեռն սրբոյն սահակայ. երգով քաղցրութեան հնչմամբ զաստուած օրհնեսցուք։
 
(Անոնք տնօրինաբար աստուածային իմաստութիւնը զարդարեցին, կենդանի գիրը երկրի վրայ հաստատելով, հովուելու Նոր Իսրայելի հօտը. քաղցրահունչ երգով զԱստուած օրհնենք։ Անոնք երկրաւոր փառքի մեծութիւնը խաւար կոչեցին, անմահ Փեսայի յոյսին ապաւինելով անճառ Բանին արժանի եղան. քաղցրահունչ երգով զԱստուած օրհնենք։ Անոնք անեղ Հօր իմաստութեամբ եւ զօրութեամբ՝ նշանագրային թարգմանութեամբ Սուրբ Գրիգորի աթոռը ամրացուցին. քաղցրահունչ երգով զԱստուած օրհնենք։ Անոնք նորափետուր խօսքով զարդարուած՝ Սուրբ Սահակի միջոցաւ, Հայոց եկեղեցիները պայծառացուցին. քաղցրահունչ երգով զԱստուած օրհնենք)։
(«Կանոն Սրբոց Թարգմանչաց»)
 
Այս շաբաթ կը յիշուին նաեւ հետեւեալ սուրբերը՝
Հինգշաբթի, 8 Հոկտեմբեր՝ Ս. Պանդալէոն բժիշկ։
Երկուշաբթի, 12 Հոկտեմբեր՝ Թաթուլ, Վարոս, Թումաս, Անտոն, Կրօնիդ եւ եօթը խոտաճարակ սուրբ հայրերը։
Երեքշաբթի, 13 Հոկտեմբեր՝ Անանիա, Մատաթիա, Բառնաբաս, Փիլիպպոս, Յովհաննէս, Շիղա եւ Սիղուանոս սուրբ առաքեալները։ 

ՄԵՐ ԾՈՒԽԵՐէՆ
ՀՍԿՈՒՄ՝ ԱՐՑԱԽԻ ՈՒ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻ ՀԱՄԱՐ
Ս. ԵՐՐՈՐԴՈՒԹԻՒՆ ԵԿԵՂԵՑՒՈՅ ՄԷՋ (ՈՒՍՏԸՐ) 
Ուրբաթ, Հոկտեմբեր 2ին, Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ (Ուստըր) անդամները հսկում կատարեցին եկեղեցւոյ խաչքարին առջեւ՝ Արցախի եւ Հայաստանի համար, մեր զինուորներուն զօրակցելու եւ խաղաղութեան համար աղօթելու։ Աղօթքներէն ետք, հոգեւոր հովիւ՝ Տ. Թորգոմ Քհն. Չորպաճեան, կարդաց Արամ Ա. Վեհափառ Հայրապետի եւ Անուշաւան Արքեպիսկոպոսի պատգամները։ Տեղւոյն ՀԵԴի մասնաճիւղի ներկայացուցիչը խօսեցաւ Արցախի զօրակցութիւն յայտնելու եւ անոր Հայաստան ըլլալու գիտակցութիւնը տարածելու կարեւորութեան մասին։ Ներկաներուն կողմէ բազմաթիւ ազգային երգերու մեկնաբանութենէն ետք, ձեռնարկը իր աւարտին հասաւ «Մեր հայրենիք»ով։   
«Մեծն Ներսէս» բարեսիրական հասարակական կազմակերպութեան կողմէ կատարուող որբերու հովանաւորութիւնը կը շարունակէ մնալ Ազգ. Առաջնորդարանի Հայաստանի ու Արցախի ծրագիրներուն առանցքը՝ 1993էն ի վեր։ Հովանաւորուած երեխաները կանոնաւորապէս կը թղթակցին իրենց հովանաւորին հետ։ Այդ նամակներէն նմոյշներ կը ներկայացնենք ամէն շաբաթ, յիշելով միայն գրողներուն անունները՝ անոնց ինքնութիւնը գաղտնի պահելու համար։ 
 
Այս շաբթուան նամակի հեղինակը Մարինէն է, որ կ՚ապրի Բագրատաշէն գիւղը՝ Տաւուշի շրջանին մէջ, եւ կը հովանաւորուի Լիւսի Փափազեանի կողմէ։ Անոր հայրը անցեալին զոհ գացած է արցախեան կռիւներու։  
«Սիրելի հովանաւոր,
 
Իմ այս փոքրիկ նամակը ձեզ։ Ես իննը տարեկան եմ, ունեմ փոքրիկ քոյրիկ, նա չորս տարեկան է։ Ես շատ եմ սիրում իմ քոյրիկիս եւ մայրիկիս։ Ես դպրոցում լաւ եմ սովորում, ունեմ գովասանագիր։ Ես շատ եմ սիրում սովորել. իմ մայրիկս տանջւում է որ ես ու քոյրիկս լաւ ապագայ ունենանք։
 
Մենք ապրում ենք տատիկ-պապիկիս տանը։ Տատիկ-պապիկիս տունը փայտից է, արդէն փլւում է, իսկ անձրեւների ժամանակ տանիքից կաթում է։ Արդէն ամառ է, այստեղ շատ տաք է. աւելի լաւ է տաք լինի քան ցուրտ, որովհետեւ ձմեռը մայրիկս շատ է մտածում վառելիքի համար որ մեզ տաքացնի. մայրիկս հազիւ է իմ եւ քոյրիկիս կարիքները հոգում։ Մենք ձեզ շատ շնորհակալ ենք որ մեզ օգնում էք, ձեր ուղարկած գումարով մայրիկս մեզ համար ուտելիքներ է գնում։
 
Մենք ձեզ ցանկանում ենք առողջութիւն, երջանկութիւն եւ անսահման սէր, եւ միշտ եղէք ուրախ, սիրում եմ ձեզ»։

Այստեղ սեղմեցէք մինչեւ 18 տարեկան որբերու առցանց հովանաւորութեան համար։

Այստեղ սեղմեցէք համալսարանական ուսում ստացող որբերու առցանց հովանաւորութեան համար

Դուք միշտ կրնաք դիմել Ազգային Առաջնորդարանին՝ ելեկտրոնային նամակով (sophie@armenianprelacy.org) կամ հեռաձայնով (212-689-7810), «Մեծն Ներսէս» կազմակերպութեան որբերու հովանաւորութեան ծրագրին մասնակցելու համար
«ՀԱՅԱՍՏԱՆ ՀԱՅԱԹԵՐԹ» (1915)
1915ին Սոֆիա (Պուլկարիա) լոյս տեսած «Հայաստան» թերթը Հայոց Ցեղասպանութեան վերաբերեալ տեղեկութիւններու եզակի շտեմարան մըն է։ Ան օրը օրին հարուստ տեղեկութիւններ հաղորդած է՝ իրադարձութիւնները Թուրքիայէն դուրս գտնուող մեր ժողովուրդին սեփականութիւնը դարձնելով։ Ն.Ս.Օ.Տ.Տ. Արամ Ա., որ նախաձեռնած է թերթի լուսանկարչական այս հրատարակութեան, իր յառաջաբանին մէջ կը գրէ. «Թերթին մէջ երբեմն ընթերցողը կը հանդիպի այնպիսի դիպուկ երեւոյթներու, յուզիչ դէպքերու, պատմական նշանակութիւն ունեցող եղելութիւններու, որոնք նոր տարածքներ կը բանան մեր առջեւ մեծապէս նպաստելով Հայկական Ցեղասպանութեան ամբողջական վերլուծման ու արժեւորման։ Անհրաժեշտ է որ Հայկական Ցեղասպանութեամբ զբաղող բանասէրներն ու պատմագէտները մօտէն ուսումնասիրեն այս թերթը»։
Այս գիրքը տրամադրելի է  Ազգային Առաջնորդարանի գրախանութէն։
Ստանալու համար դիմեցէք   books@armenianprelacy.org   հասցէին կամ հեռաձայնեցէք 212-689-7810 թիւին։














 
































Առաքել Սարուխանի գիրքերէն
ԱՌԱՔԵԼ ՍԱՐՈՒԽԱՆ (ծնունդ՝ 13 Հոկտեմբեր, 1863)
Առաքել Սարուխան (Սարուխանեան) համեմատաբար քիչ ծանօթ, սակայն բեղուն պատմաբան ու բանասէր մը եղած է։

Ծնած է Արտանուջ (Արդուինի մարզ) գիւղը, որ 1877-1878ի ռուս-թրքական պատերազմէն ետք միացած է Ռուսական կայսրութեան։ Շրջանաւարտ եղած է Պոլսոյ Վիեննայի Մխիթարեաններու վարժարանէն, ուր աշակերտած է հռչակաւոր հայերէնագէտ Հ. Արսէն Այտընեանին։ Վերադարձած է ծննդավայրը եւ զբաղած՝ ուսուցչութեամբ։ 1881 թուականէն պարբերաբար թղթակցած է Թիֆլիսի «Մշակ» թերթին, իսկ 1887էն՝ Վիեննայի «Հանդէս ամսօրեային»։ Աւելի ուշ նաեւ աշխատակցած է Պոլսոյ «Արեւելք» օրաթերթին։ 1894-1911ին նշանաւոր գործարար ու բարերար Ալեքսանդր Մանթաշեանի նաւթարդիւնաբերական եւ առետրական ընկերութեան լիազօր ներկայացուցիչը (ապա՝ լիազօր վարիչը) եղած է Պաթումի, Պաքուի, Թիֆլիսի եւ Ս. Փեթերպուրկի մէջ։

«Սեւ ծովու ռուսական եզերքը» (1895) եւ «Կովկասեան լերանց մեջ» (1896) ուղեգրութիւնները տեղագրական, ազգագրական եւ պատմագրական արժէքաւոր փաստեր կը պարունակեն մերձսեւծովեան եւ կովկասեան հայկական համայնքներուն, ինչպէս նաեւ տեղաբնիկ ու եկուոր ժողովուրդներուն մասին։ «Հայկական խնդիրն եւ Ազգային Սահմանադրութիւնը Թիւրքիայում» գիրքին մէջ (1912), Սարուխան ներկայացուցած է Օսմանեան կայսրութեան տնտեսական եւ քաղաքական պատկերը, Եւրոպայի պետութիւններուն դիւանագիտութիւնը Հայկական Հարցին մէջ, հայ գործիչներուն դերը Թուրքիոյ սահմանադրութեան շարժման մէջ եւ այլն։ 1931ին գրուած «Ալեքսանդր Մանթաշեանց, մեծ վաճառականն ու բարեգործը» յուշագրութեան մէջ, Սարուխան տեղեկութիւններ կու տայ Կովկասի մէջ հայկական դրամագլուխի ծագման ու զարգացման, ինչպէս եւ Պաքուի նաւթարդիւնաբերութեան ծաւալման մասին։

Բոլշեւիկեան յեղափոխութենէն ետք, 1920ական թուականներու սկիզբէն ապրած է Հոլանտա, իսկ ապա՝ Պելճիքա։ Գրած է գեղարուեստական գործեր, որոնցմէ ծանօթ է «Խորհրդաւոր աղջիկն եւ իր գաղտնիքը» (1924) իրապաշտ վէպը։ Մինչեւ 1925 արեւմտահայերէնով աշխատակցած է «Հանդէս ամսօրեայ»ին՝ Կ. Տիւրեան ծածկանունով։ Այս հանդէսին մէջ հրատարակուած յօդուածները նուիրուած են Ռափայէլ Պատկանեանի, Րաֆֆիի, Գաբրիէլ Սունդուկեանի, Պերճ Պռօշեանի, Գրիգոր Արծրունիի, Լէոյի եւ այլոց գործունէութեան, Կովկասի հայերու մշակութային հաստատութիւններուն, հանրային շարժումներուն եւ այլն։ Հոլանտայի եւ Պելրճիքայի մէջ, արխիւներու հիմամբ գրած է «Հոլլանդիան եւ հայերը ԺԶ.-ԺԹ. դարերում» (1926) եւ «Բելգիա եւ հայերը» (1937) երկերը, որոնք հարուստ տեղեկութիւններ կը պարունակեն հայ-հոլանտական եւ հայ-պելճիքական յարաբերութիւններուն մասին՝ Միջնադարէն սկսեալ։ Սարուխան անդրադարձած է նաեւ հայ-վրացական տնտեսական, քաղաքական ու մշակութային փոխյարաբերութիւններուն եւ այլ հարցերու («Վրաստան եւ հայերը», 1939)։

Մահացած է Պրիւքսէլի մէջ (Պելճիքա), Փետրուար 6, 1949ին։
Այս սիւնակին նախորդ գրութիւնները կրնաք գտնել Առաջնորդարանիս կայքէջին մէջ (www.armenianprelacy.org)
ՄԻ՛ ՄՈՌՆԱՔ

Լիբանանահայութիւնը ձեր օգնութեան պէտք ունի աւելի քան երբեք
 
Սեղմեցէք այստեղ՝ նուիրատուութիւն մը ընելու համար,
կամ
ձեր նուիրատուութիւնը ղրկեցէք հետեւեալ հասցէին՝


Armenian Prelacy
138 E. 39th Street
New York, NY 10016
Ձեր չէքերը գրեցէք՝ Armenian Apostolic Church of Americaին
(Memo: Lebanon Relief Fund)

ԳՐԵՑԷ՛Ք ՄԵԶԻ
Սիրով կ՚ընդունինք ձեր հայերէն կամ անգլերէն նամակները, ինչպէս եւ թղթակցութիւններ, լուսանկարներ եւ ժամանակացոյցի համար նիւթեր։ Պայմանաժամը՝ Երեքշաբթի երեկոյ։ Մեր հասցէն՝ crossroads@armenianprelacy.org։    
ՁԵՌՆԱՐԿՆԵՐՈՒ ԺԱՄԱՆԱԿԱՑՈՅՑ
«ՍԻԱՄԱՆԹՕ» ԼՍԱՐԱՆ Առցանց կը հանդիպի ամէն Շաբաթ օր, առաւօտեան ժամը 10:30-12:30ին (արեւելեան ժամով)։ Տեղեկութիւններու համար, գրեցէք  anec@armenianprelacy.org հասցէին կամ հեռաձայանեցէք 212-689-7231 թիւին։
10 Հոկտեմբերի հանդիպումը ջնջուած է, տեղի ունենալիք լայնածաւալ խաղաղ ցոյցերուն մասնակցելու համար:
 
ՈՒՍՈՒՑԻՉՆԵՐՈՒ ՎԵՐԱՈՐԱԿԱՒՈՐՄԱՆ ԴԱՍԸՆԹԱՑՔ
10 Հոկտեմբերի հանդիպումը ջնջուած է, տեղի ունենալիք խաղաղ ցոյցերուն մասնակցելու համար։ Յաջորդ հանդիպումը՝ 17 Հոկտեմբերին, նոյն ժամուն։

Հոկտեմբեր 14-Դեկտեմբեր 2Պօղոս Առաքեալի Փիլիպպեցիներուն ուղղուած թուղթին նուիրուած սերտողութիւն՝ առցանց։ Չորեքշաբթի օրերը, երեկոյեան ժամը 8:00-9:00ին արեւելեան ժամով։ Սերտողութիւն կը վարէ Ազգ. Առաջնորդարանի Քրիստոնէական Դաստիարակութեան բաժանմունքի վարիչ տնօրէն՝ Շանթ Ա. Սրկ. Գազանճեան։ Արձանագրութեան համար, ղրկեցէք ձեր անունը, ելեկտրոնային հասցէն եւ հեռաձայնի թիւը shant@armenianprelacy.org հասցէին։
 
Հոկտեմբեր 17 —Ս. Գրիգոր եկեղեցւոյ (Ինտիըն Օրչըրտ) ուտեստեղէնի տօնավաճառ։
 
Հոկտեմբեր 25Ս. Սարգիս եկեղեցւոյ (Տիրպըրն, Միշիկըն) 58րդ տարեդարձ, ընդ նախագահութեամբ՝ Գերշ. Տ. Անուշաւան Արքեպիսկոպոսի։
 
Նոյեմբեր 21 Ս. Երրորդութիւն եկեղեցւոյ (Ուստըր, Մասաչուսեթս) ուտեստեղէնի տարեկան տօնավաճառ։  
Follow us on Social Media
The Armenian Prelacy 
Tel: 212-689-7810 ♦ Fax: 212-689-7168 ♦ Email: email@armenianprelacy.org

Visit the Catholicosate webpage at http://www.armenianorthodoxchurch.org/en/