Is de 'perfecte storm' in de maak?
Momenteel staan vijf van de twintig grootste economieën ter wereld al op het randje van een economische recessie (Duitsland, Brazilië, Engeland, Mexico en Italië). Het wordt met de dag waarschijnlijker dat er eind oktober een wanordelijke en harde Brexit komt die voor niemand in Europa goed is. China wordt geconfronteerd met zijn meest serieuze groeivertraging in de afgelopen 20 jaar. Amerika gaat economisch (nog) goed maar ligt op ramkoers met China in hun voortdurende handelsoorlog. Trump is van plan die nog eens verder aan te wakkeren met aanvullende importheffingen die vrijwel zeker zullen leiden tot een serieuze reactie van China. Er is de nodige onrust in Hongkong dat een belangrijk financieel knooppunt is in de wereldeconomie. De Europese Centrale Bank heeft eind deze week aangegeven in september met een flink pakket economische stimuleringsmaatregelen te komen. De bank heeft echter veel minder mogelijkheden om in te grijpen dan bij het begin van de vorige crisis omdat ze haar kruit de afgelopen jaren grotendeels verschoten heeft met serieuze stimuleringspakketten en omdat de rentes momenteel historisch laag zijn (lees: negatief). Het bankwezen in Europa en de V.S., dat aan de basis van de vorige crisis lag, is niet wezenlijk hervormd. De schuldenbergen van bedrijven en particulieren en de huizenbubbels in China, Europa en de VS zijn substantieel groter dan vóór het begin van de financiële crisis in 2007.
Kortom, je mag stellen dat er een serieus kruitvat is wat niet veel nodig heeft om tot een grote ontploffing te komen. Zo kan één verkeerd tweetje van Trump al voldoende zijn om de boel dramatisch om te gooien. Dat heeft de afgelopen periode ons wel geleerd. De aanstaande crisis zou dus ook wel eens veel sneller kunnen komen dan menigeen denkt. En ook nog eens veel langer en dieper kunnen gaan worden dan die van 2007...
Hoe kun je je wapenen?
Interessant aan de omkeringen van de rentecurve in de naoorlogse periode was dat die steeds gevolgd werd door een periode, variërend van 6 tot 24 maanden, waarin de beurzen tot een historisch recordniveau stegen en het economisch ook (nog) best goed leek te gaan. Als het verleden ook nu weer een goede voorspeller van de toekomst blijkt te zijn is er dus ook nu nog even de tijd om je te wapenen voor het aanstaande recessiegeweld. Met de nadruk op even.
Vijf concrete tips van mijn kant:
- Start met een gevoeligheidsanalyse. Simuleer in een spreadsheet een situatie waarin je omzet met respectievelijk 10%, 25% of 50% daalt en ga na wat je dan aan de kostenkant kunt en/of moet doen om onder de streep toch nog een positief resultaat te behalen (of om als ZZP-er je huishoudboekje nog sluitend te krijgen). Zo kun je scenario's doorspelen en bepalen of en waar je nu of straks maatregelen wilt of moet nemen;
- Reserveer je winsten zoveel als mogelijk zodat je voldoende vet op je botten hebt om eventueel tegenvallende omzetten op te vangen en noodzakelijke maatregelen te nemen;
- Ben heel kritisch met het aangaan van nieuwe langlopende verplichtingen zoals huurcontracten, leasecontracten, hypotheken, arbeidscontracten en leningen;
- Wacht niet tot het te laat is. Gebruik de komende periode om je organisatie 'recessieproof' te maken. Ook als de recessie voorlopig nog uitblijft word je hier beter en sterker van en daar kun je direct je voordeel mee doen. Bovendien voorkomt het dat je gedwongen wordt paniekvoetbal te spelen wanneer de recessie daadwerkelijk zijn intrede doet.
- Pak het heel systematisch aan. Gebruik bijvoorbeeld mijn 'Snoei, Groei & Bloei tool' zoals die in mijn boek De GroeiSpiraal is opgenomen. Deze tool omvat zeven aandachtsgebieden en is gemaakt voor ondernemers en ondernemingen die elke dag beter willen worden. Hij kan je ook helpen om 'recessieproof' te worden. Stuur me een PM-berichtje als je deze tool wilt ontvangen dan stuur ik 'm je graag in PDF-formaat toe.
Veel succes met het 'recessieproof' maken van je onderneming of je ZZP-activiteiten.
Jack Korsten
|